తెలుగు సాహితీకారుల జాబితాలు
వికీపీడియా నుండి
ఈ వ్యాసం పునర్వవ్యవస్థీకరణ జరుగుతున్నది. ఈ వ్యాసంలో విభజనను పటిష్టంగా రూపొందించేందుకు సహకరించండి.
 తెలుగు సాహిత్యం దేశభాషలందు తెలుగు లెస్స |
|
|---|---|
| తెలుగు సాహిత్యం యుగ విభజన | |
| తెలుగు సాహిత్యం కాలరేఖ | |
| నన్నయకు ముందు | క్రీ.శ. 1000 వరకు |
| నన్నయ యుగము | 1000 - 1100 |
| శివకవి యుగము | 1100 - 1225 |
| తిక్కన యుగము | 1225 - 1320 |
| ఎఱ్ఱన యుగము | 1320 – 1400 |
| శ్రీనాధ యుగము | 1400 - 1500 |
| రాయల యుగము | 1500 - 1600 |
| దక్షిణాంధ్ర యుగము | 1600 - 1775 |
| క్షీణ యుగము | 1775 - 1875 |
| ఆధునిక యుగము | 1875 – 2000 |
| 21వ శతాబ్ధి | 2000 తరువాత |
| తెలుగు భాష తెలుగు లిపి ముఖ్యమైన తెలుగు పుస్తకాల జాబితా తెలుగు సాహితీకారుల జాబితాలు |
|
|
|
|
- సూచనలు
ఎందరో మహాను భావులు తెలుగు సాహిత్యాన్ని సుసంపన్నం చేసారు. వారి గురించి తెలుసుకొనడానికి ఇది ఒక వేదికగా, ఒక సూచికగా ఉపయుక్తమయ్యే జాబితా.
ఒక్కొక్క కాలానికి చెందిన రచయితలను ఒక్కో వ్యాసం (జాబితా)లో ఉంచాలి. జాబితాల పేర్లు దిగువన ఇవ్వబడ్డాయి. ఆధునిక యుగంలో వివిధ సాహితీ ప్రక్రియలు పరిఢవిల్లినందున ఆధునిక యుగంలో ఒక్కో విభాగానికి ఒక్కో జాబితా ఏర్పరచబడింది. కొందరు (ఉదాహరణ: గురజాడ, విశ్వనాధ) చాలా జాబితాలలోకి వస్తారు. అన్ని జాబితాలలోనూ వారి పేర్లు వ్రాయవచ్చును.
రచయితలతో బాటు వారి రచనలను కూడా వ్రాయాలి. ఒక్కో రచయితకూ ఒక్కో వ్యాసం, ఒక్కో (ముఖ్య)రచనకూ ఒక్కో వ్యాసం వికీలో ఉండాలని ఆకాంక్ష. విశ్వనాధ వంటివారి రచనలు పెద్ద జాబితా అవ్వవచ్చును. అటువంటి చోట వారి రచనల జాబితాకు (లేదా వారి గురించిన వ్యాసానికి) లింకు ఇవ్వవచ్చును.
[మార్చు] ప్రాఙ్నన్నయ యుగము : క్రీ.శ. 1000 వరకు
మూస {{ప్రాఙ్నన్నయ యుగం}}
|
|
|
|---|---|
| తెలుగు పుట్టుపూర్వోత్తరాలు | -- · -- |
| తెలుగు శాసనాలు | దనంజయుని కలమళ్ళ శాసనము (575?) · ఎఱ్ఱగుడిపాడు శాసనము (600?) · పుణ్యకుమారుని తిప్పలూరి శాసనము (630?) · విక్రమేంద్రవర్మ చిక్కుళ్ళ శాసనము (6వ శతాబ్ధి) · జయసింహవల్లభుని విప్పర్తి శాసనము (633?641?) · అహదహనకర శాసనము (727) · పండరంగుని అద్దంకి శాసనము (గుణగ విజయాదిత్యుని కాలం)(848) · కందుకూరు ధర్మవర శాసనము (850?) · యుద్ధమల్లుని బెజవాడ శాసనము (934) · విరియాల కామసాని గూడూరు శాసనము (1000) |
| ఇతర విశేషాలు | -- · -- |
| చూడండి | తెలుగు · తెలుగు సాహిత్యం · తెలుగు సాహిత్యం యుగ విభజన · ముఖ్యమైన తెలుగు పుస్తకాల జాబితా · ఆంధ్ర ప్రదేశ్ చరిత్ర |
[మార్చు] నన్నయ యుగము : 1000 - 1100
ఈ యుగంలోని రచనలు, రచయితల వ్యాసాలకు చేర్చవలసిన వర్గాలు [[వర్గం:నన్నయ యుగం కవులు]] లేదా [[వర్గం:నన్నయ యుగం రచనలు]]
మరియు వ్యాసాలకు సంబంధించిన మూస {{నన్నయ యుగం}}
- నన్నయ్య లేదా నన్నయభట్టు - ఆదికవి, వాగనుశాసనుడు
- శ్రీ మదాంధ్ర మహాభారతము - ఆదిపర్వము, సభా పర్వము, అరణ్య పర్వములో కొంత
- ఆంధ్రశబ్ద చింతామణి - అలభ్యం
- లక్షణ సారము - అలభ్యం
- ఇంద్ర విజయము - అలభ్యం
- చాముండీ విలాసము - అలభ్యం
- నారాయణ భట్టు - నన్నయ భట్టుకు సహకరించాడు
[మార్చు] శివకవి యుగము : 1100 - 1225
ఈ యుగంలోని రచనలు, రచయితల వ్యాసాలకు చేర్చవలసిన వర్గాలు [[వర్గం:శివకవి యుగం కవులు]] లేదా [[వర్గం:శివకవి యుగం రచనలు]]
మూస {{శివకవి యుగం}}
- పండితారాధ్య చరిత్రము
- బసవ పురాణము
- అనుభవ సారము
- వృషాధిప శతకము - తెలుగులో మొదటి శతకం కావచ్చును.
- ఇతని గ్రంధాలేవీ అందుబాటులో లేవు. కాలం కూడా స్పష్టంగా తెలియదు. కాని ఇతని చాటువులను ఇతరులు ఉట్టంకించారు.
[మార్చు] తిక్కన యుగము : 1225 - 1320
ఈ యుగంలోని రచనలు, రచయితల వ్యాసాలకు చేర్చవలసిన వర్గాలు [[వర్గం:తిక్కన యుగం కవులు]] లేదా [[వర్గం:తిక్కన యుగం రచనలు]]
ఈ యుగానికి సంబంధించిన మూస {{తిక్కన యుగం}}
- తిక్కన్న - కవి బ్రహ్మ, ఉభయ కవిమిత్రుడు
- శ్రీ మదాంధ్ర మహాభారతము - 15 పర్వములు
- నిర్వచనోత్తర రామాయణము
- విజయసేనము
- కవి వాగ్బంధనము
- గణిత సార సంగ్రహము - గణిత విజ్ఞానానికి సంబంధించిన రచన
- ప్రకీర్ణ గణితము - గణిత విజ్ఞానానికి సంబంధించిన రచన
- రంగనాధ రామాయణము ఉత్తరకాండము
- నీతిసార ముక్తావళి
- సుమతీ శతకము (ఇది బద్దెన రచించాడని ఒక అభిప్రాయము మాత్రమే)
- శివదేవయ్య - ఈ క్రింది మూడు రచనలు చేసినాడని ఒక అభిప్రాయమున్నది.
- పురుషార్ధ సారము
- సకలనీతి సమ్మతము
- "శివదేవ ధీమణీ" శతకము
- చారుచర్య
- అధర్వణాచార్యుడు (ఇతను నన్నెచోడుడు, తిక్కన మధ్యకాలమువాడై యుండవచ్చును)
- ఇతడు భారతమును కొంతభాగము రచించియుండవచ్చునని అభిప్రాయము.
- వికృతి వివేకము, త్రిలింగ శబ్దానుశాసనము, అధర్వణ ఛందస్సు అనే లక్షణ గ్రంధాలు కూడా వ్రాశాడని కొన్నిచోట్ల ఉన్నది.
[మార్చు] ఎఱ్ఱన యుగము : 1320 - 1400
ఈ యుగంలోని రచనలు, రచయితల వ్యాసాలకు చేర్చవలసిన వర్గాలు [[వర్గం:ఎఱ్ఱన యుగం కవులు]] లేదా [[వర్గం:ఎఱ్ఱన యుగం రచనలు]]
ఈ యుగానికి సంబంధించిన మూస {{ఎఱ్ఱన యుగం}}
- ఎఱ్ఱన - ప్రబంధ పరమేశ్వరుడు, శంభుమిత్రుడు
- శ్రీ మదాంధ్ర మహాభారతము - అరణ్య పర్వము సంపూర్తి
- హరివంశము
- లక్ష్మీనృసింహ పురాణము
- "సంక్షేప రామాయణము" అనే కావ్యాన్ని కూడా రచించాడంటారు.
- హుళక్కి భాస్కరుడు, అతని పుత్రుడు మల్లికార్జున భట్టు, అతని మిత్రుడు అయ్యలార్యుడు
- రావిపాటి త్రిపురాంతకుడు (రావిపాటి తిప్పన)
- త్రిపురాంతకోదాహరణము
- ప్రేమాభిరామము, అంబికా శతకము, చంద్ర తారావళి - అనే గ్రంధాలు కూడా వ్రాశాడు కాని అవి అలభ్యం.
- విక్రమ సేనము (అలభ్యం)
[మార్చు] శ్రీనాధ యుగము : 1400 - 1500
ఈ యుగంలోని రచనలు, రచయితల వ్యాసాలకు చేర్చవలసిన వర్గాలు [[వర్గం:శ్రీనాధ యుగం కవులు]] లేదా [[వర్గం:శ్రీనాధ యుగం రచనలు]]
ఈ యుగానికి సంబంధించిన మూస {{శ్రీనాధ యుగం}}
- శ్రీనాథుడు - కవిసార్వభౌముడు
- మరుత్తరాట్చరిత్రము
- శృంగార నైషధము
- పల్నాటి వీరచరిత్రము
- హరవిలాసము
- కాశీ ఖండము
- భీమ ఖండము
- క్రీడాభిరామము
- శివరాత్రి మహాత్మ్యము
- శాలివాహన సప్తశతి
- శృంగార దీపిక (ఇది వ్రాసినది కుమారగిరి రెడ్డి అని కూడా ఒక అభిప్రాయం ఉంది.)
- పోతన - సహజకవి మరియు అతని శిష్యులు బొప్పరాజు గంగయ, వెలిగందల నారయ, ఏర్చూరి సింగన
- శ్రీ మదాంధ్ర మహాభాగవతము
- వీరభద్ర విజయము
- భోగినీ దండకము (ఇది పోతన రచనయేనని అభిప్రాయం)
- వాసిష్ఠ రామాయణము
- భాగవతం దశమ స్కంధం ద్విపద
- సకల నీతి సమ్మతము - తెలుగులో మొట్టమొదటి సంకలన గ్రంధం
- పద్మపురాణం ఉత్తర ఖండం
- జైమిని భారతము
- శృంగార శాకుంతలము
- అవసార దర్పణము, నారదీయము, మాఘ మహాత్మ్యము, పురుషార్ధ సుధానిధి, మానసోల్లాస సారము - అవే గ్రంధాలు రచించాడు కాని అవి లభించలేదు.
- నీతిసారము (రాజనీతి గురించి)
- రత్నసారము - (విలువైన మణుల గురించి)
- హయలక్షణ సారము (గుర్రాల గురించి విజ్ఞాన గ్రంధము)
- నవనాధ చరిత్రము
- హరిశ్చంద్ర కధ ద్విపద కావ్యము
- పంచతంత్రము (బైచరాజు)
- పిడుపర్తి సోమన (పిడుపర్తి సోమనాధ కవి)
- నంది మల్లయ - ఘంట సింగన (జంట కవులు)
- షోడశ కుమార చరిత్ర
- కొక్కోకము ("రతి విలాసం" అనే సంస్కృత కామశాస్త్ర గ్రంధానికి తెలుగు)
- మడికి అనంతయ్య (మడికి సింగన తమ్ముడు)
- విష్ణుమాయా విలాసము (అయితే ఇది చింతలపూడి ఎల్లన వ్రాశాడనే అభిప్రాయం కూడా ఉంది)
- వెన్నెలకంటి జన్నమంత్రి
- దేవకీనందన శతకము
- కొలని గణపతి దేవుడు
- శివయోగ సారము
- మనోబోధన
- అయ్యలరాజు తిప్పయ్య
- ఒంటిమెట్ట రఘువీర శతకము
- ఆంధ్రకవి రామయ్య
- విష్ణుకాంచీ మాహాత్మ్యము
- చెందలూరు చిక్కయ్య
- వాచికేతూపాఖ్యానము
- పశుపతి నాగనాధుడు
- విష్ణు పురాణము
- దోనయామాత్యుడు
- సస్యానందము (శాస్త్ర గ్రంధము - వర్షముల ఆగమ సూచనలు, జ్యోతిశ్సాస్త్రానుసారం)
- శ్రీధరుడు
- కృష్ణమాచార్యుడు
- పిడుపర్తి నిమ్మయాచార్యుడు
- పిడుపర్తి (మొదటి) బసవకవి
- పిడుపర్తి (రెండవ) బసవకవి
- ప్రోలుగంటి చెన్నశౌరి
- గంగనాచార్యుడు
- ఈశ్వర ఫణిభట్టు
- సదానంద యోగి
- పెనుమత్స వెంకటాద్రి
- పెనుమత్స గోపరాజు కవి
- అడిదము నీలాద్రి కవి
- మాడయ కవి
- రేవణూరి తిరుమల కొండయార్యుడు
[మార్చు] రాయల యుగము : 1500 - 1600
ఈ యుగంలోని రచనలు, రచయితల వ్యాసాలకు చేర్చవలసిన వర్గాలు [[వర్గం:రాయల యుగం కవులు]] లేదా [[వర్గం:రాయల యుగం రచనలు]]
ఈ యుగానికి సంబంధించిన మూస {{రాయల యుగం}}
- కృష్ణదేవరాయలు - ఆంధ్రభోజుడు
అష్టదిగ్గజాలు
- మను చరిత్రము
- హరికథా సారము
- రాఘవ పాండవీయము - మొట్టమొదటి ద్వ్యర్ధి కావ్యము
- కళాపూర్ణోదయము - ఆరవీటి తిమ్మరాజు వంశానికి చెందిన నంద్యాల కృష్ణమరాజుకు అంకితమిచ్చాడు. ఇది తెఉగు సాహిత్యంలో చాలా విశిష్టమైన కావ్యంగా మన్ననలు పొందింది.
- ప్రభావతీ ప్రద్యుమ్నము
- గిరిజా కళ్యాణం
- గరుడ పురాణం (తెనుగించాడు)
- వసు చరిత్రము
- హరిశ్చంద్ర నలోపాఖ్యానము
- నరసభూపాలీయము
- పాండురంగ మాహాత్మ్యము
- ఘటికాచల మాహాత్మ్యము
- ఉద్భటారాధ్య చరిత్రము
- కందర్పకేతు విలాసము - అలభ్యం. జగ్గన ప్రబంధ రత్నాకరము లోని కొన్ని పద్యాల వల్ల ఈ గ్రంధ వివరాలు తెలుస్తున్నాయి.
- హరిలీలా విలాసము - అలభ్యం. జగ్గన ప్రబంధ రత్నాకరము లోని కొన్ని పద్యాల వల్ల ఈ గ్రంధ వివరాలు తెలుస్తున్నాయి.
- నిరంకుశోపాఖ్యానము
- జనార్దనాష్టకము
- సుగ్రీవ విజయము (యక్షగానము)
- కవికర్ణ రసాయనము (మాంధాతృ చరిత్రము)
- యాదవ రాఘవ పాండవీయము
- మల్లభూపాలీయము (భర్తృహరి సుభాషితం)
- రంగ కౌముది (అలభ్యం)