Wybory prezydenckie w Zimbabwe w 2008 roku odbyły się 29 marca. Trzema głównymi kandydatami byli: obecny prezydent kraju Robert Mugabe (ZANU-PF), lider opozycyjnej MDC - Morgan Tsvangirai oraz były minister finansów - Simba Makoni. Wstępne wyniki wskazywały na zwycięstwo Morgana Tsvangirai.^[1] Drugą turę wyborów zaplanowano na 27 czerwca^[2], jednak w obliczu zastraszania opozycjonistów Morgan Tsvangirai wycofał swoją kandydaturę.^[3]

29 marca przeprowadzone zostały również wybory parlamentarne i samorządowe.^[1]

Spis treści 1 Okoliczności wyborów 2 I tura wyborów 2.1 Wyniki i reakcje 2.2 Oficjalne wyniki 3 II tura wyborów 3.1 Reakcje 4 Przypisy

[edytuj] Okoliczności wyborów

Robert Mugabe sprawuje rządy w Zimbabwe od 1980 roku. Jest odpowiedzialny za doprowadzenie kraju do stanu największego w historii kryzysu gospodarczego. Sprawuje władze w sposób dyktatorski,^[4] zapowiedział jednak swoją gotowość do ustąpienia z urzędu w razie porażki. Zarówno opozycja, jak i obserwatorzy Unii Afrykańskiej stwierdzili, że w czasie wyborów doszło do fałszerstw.^[1]

O ogłoszenie oficjalnych wyników zaapelowali przedstawiciele siedmiu państw Unii Europejskiej.^[5] Podobny apel wystosował rzecznik Białego Domu.^[6]

[edytuj] I tura wyborów

[edytuj] Wyniki i reakcje

Komisja wyborcza zwlekała z ogłoszeniem wyników, co spowodowało złożenie skargi do sądu przez opozycję. Rządzący Narodowy Związek Zimbabwe - Front Patriotyczny (ZANU-PF) dąży jednak do przeprowadzenia drugiej tury wyborów.^[7] Opozycja poinformowała o bojkocie ewentualnej drugiej tury.^[8]

W związku z próbą ponownego przeliczenia głosów opozycjoniści postanowili zorganizować strajk generalny, próba ta jednak nie powiodła się, a organizatorzy zostali aresztowani przez oddziały wojska i policji^[9][10].

24 kwietnia przedstawiciele Departamentu Stanu USA poinformowali, że według ich danych zdecydowane zwycięstwo odniósł kandydat opozycji^[11].

[edytuj] Oficjalne wyniki

Oficjalne wyniki ogłoszono 2 maja 2008. Według nich żaden z kandydatów nie przekroczył progu 50% głosów i konieczna będzie II tura głosowania. Minister sprawiedliwości poinformował o przedłużeniu terminu ich przeprowadzenia z 21 na 90 dni od daty ogłoszenia wyników I tury.^[12]

[edytuj] II tura wyborów

II tura wyborów odbyła się 27 czerwca 2008. W okresie pomiędzy turami wyborów bojówki partii (ZANU-PF) terroryzowały opozycjonistów. Przedstawiciele opozycji twierdzą, że w czasie kampanii wyborczej zginęło ok. 90 zwolenników Morgana Tsvangirai, on sam był kilkakrotnie aresztowany. Aresztowano również około 2000 zwolenników opozycji, 10 000 zostało rannych, a ok. 200 000 (całe wioski głosujące na Tsvangirai) wysiedlonych. W tych okolicznościach Morgan Tsvangirai zrezygnował z kandydowania i schronił się na terytorium ambasady Holandii. Mugabe pozostał jedynym kandydatem, ale zdecydował się przeprowadzić wybory. Uzyskał w nich ponad 2 mln. głosów wobec 233 tysięcy oddanych na Tsvangirai ^[13]. Wyniki znów zostały ogłoszone z opóźnieniem.^[14]

Kandydat		Partia	1 runda		2 runda
			GÅ‚osy	%	GÅ‚osy	%
	Morgan Tsvangirai	Ruch na rzecz Demokratycznej Zmiany	1 195 562	47.9	233 000
	Robert Mugabe	Narodowy ZwiÄ…zek Zimbabwe - Front Patriotyczny	1 079 730	43.2	2 150 269
	Simba Makoni	kandydat niezależny	207 470	8.3
	Langton Towungana	kandydat niezależny	14 503	0.6
Razem			2 497 265	100.0
Źródło: BBC News

[edytuj] Reakcje

Przebieg głosowania i okoliczności towarzyszące wyborom spotkały się ze zdecydowaną krytyką m.in. władz Niemiec i USA, które zaproponowały zaostrzenie sankcji wobec reżimu. Specjalne oświadczenie potępiające sposób przeprowadzenia wyborów wystosowała także Rada Bezpieczeństwa ONZ.^[15] Wielka Brytania pozbawiła Roberta Mugabe tytułu szlacheckiego.^[16] Desmond Tutu wezwał natomiast do przeprowadzenia interwencji przez siły międzynarodowe.^[17] Z kolei Unia Afrykańska zaapelowała o powołanie rządu jedności narodowej.^[18]

Przypisy