Skrót: WP:TPA, WP:PIERWSZY

Witaj w Wikipedii! Ten przewodnik pokaże Ci to, co powinieneś wiedzieć przed napisaniem swojego pierwszego, encyklopedycznego artykułu. Wyjaśnimy, co należy, a czego nie należy robić, a następnie powiemy, jak stworzyć artykuł.

Przed stworzeniem pierwszego artykułu przeczytaj poniższe wskazówki, które mogą być pomocne:

1. Spróbuj edycji istniejących artykułów, aby zapoznać się ze sposobem pisania i używaniem znaczników Wikipedii. Przeczytaj też kilka z naszych lepszych artykułów, dostępnych na listach Artykułów na medal lub Dobrych artykułów.
2. Przeszukaj Wikipedię, aby upewnić się, że artykuł na dany temat na pewno jeszcze u nas nie został opisany pod innym tytułem. Jeżeli znajdziesz istniejący artykuł na dany temat, najlepszym pomysłem będzie stworzenie przekierowania z nazwy, pod którą nie znaleziono szukanego zagadnienia.
3. Rozważ stworzenie artykułu na własnej podstronie, najlepiej brudnopisowej. Do tego musisz być zarejestrowanym użytkownikiem. Możesz tam pracować nad swoim artykułem, doskonalić go, rozbudowywać, a następnie - gdy jest gotowy do pokazania ogółowi czytelników - przenieść do Wikipedii.
4. Pamiętaj, że stworzony przez Ciebie artykuł może zostać szybko skasowany, jeśli nie spełni kryteriów encyklopedyczności. Administratorzy i inni uczestnicy sprawdzają zmiany, w tym nowe strony po ich utworzeniu.
5. Zbierz przypisy ze źródeł swoich informacji, by wykazać ich encyklopedyczność. Artykuły, które nie będą cytowały wiarygodnych źródeł, mogą zostać usunięte.
6. Nie twórz stron o sobie lub swoich znajomych, stron reklamowych czy własnych przemyśleń.
7. Bądź ostrożny, wprowadzając skopiowane materiały (w tym przypadku z absolutnym poszanowaniem praw autorskich), kontrowersyjne edycje, bardzo krótkie artykuły i artykuły o Twoim otoczeniu.

Dopiero teraz stwórz nową stronę.

[edytuj] Poszukaj istniejącego artykułu

Polska wikipedia ma już 553 822 artykułów. Przed utworzeniem nowego postaraj się sprawdzić, czy taki artykuł już nie istnieje być może pod inną nazwą. Jeśli artykuł, o którym myślisz już istnieje, ale wydaje Ci się, że czytelnicy będą go szukać pod inną nazwą, przeczytaj jak utworzyć przekierowanie. Dodawanie potrzebnych przekierowań jest dobrą metodą pomocy Wikipedii.

Jeśli nie można znaleźć istniejącego artykułu, to spróbuj rozszerzyć zakres poszukiwań. Na przykład, jeśli chcesz napisać artykuł o członku zespołu, poszukaj zespołu i dopisz informację do tego artykułu.

[edytuj] Zbieranie źródeł

Zbierz w artykule źródła informacji o jego zawartości. Aby artykuł był warty zamieszczenia w Wikipedii, musi być wystarczająco encyklopedyczny oraz weryfikowalny poprzez wskazanie źródeł.

Wykorzystane źródła powinny być rzetelne, czyli powinny być źródłami objętymi kontrolą merytoryczną. Źródła drukowane (i ich wersje internetowe) są zwykle najbardziej rzetelne, choć wiele źródeł czysto internetowych jest równie rzetelne. Przykładami takich źródeł są np. książki wydawane przez duże wydawnictwa, gazety, czasopisma, recenzowane pisma naukowe, strony internetowe powyższych źródeł i inne strony spełniające warunki określone dla źródeł drukowanych.

W zasadzie źródła niepodlegające kontroli redaktorów nie są wiarygodne. W tym, choć nie tylko, są to książki publikowane własnym sumptem, ziny, blogi, fora internetowe, BBSy itp. W zasadzie jeśli ktokolwiek może publikować informację bez weryfikacji, to takie jej źródło nie może być uznane za wiarygodne.

Jeśli istnieją weryfikowalne źródła z odpowiednią ilością informacji by opisać temat, to jest on encyklopedyczny i te źródła mogą zweryfikować zawartość artykułu. Jeśli nie możesz znaleźć wiarygodnych źródeł podających informacje o zawartości artykułu, to jest on najpewniej nieencyklopedyczny i jako taki zostanie skasowany. Twoim pierwszym zadaniem jest znalezienie źródeł.

Jak już znajdziesz źródła dla swojego artykułu, zobacz w poradniku Podawanie źródeł informacji, jak powinieneś je zacytować w artykule. Będzie dobrze, jeśli zrobisz to poprawnie, ale najważniejsze jest podanie źródeł informacji, nawet jeśli nie są dobrze sformatowane.

[edytuj] Czego unikać

Artykuły o Tobie, Twoich przyjaciołach, Twojej stronie, Twoim zespole, nauczycielu, słowie, które stworzyłeś czy powieści napisanej przez Ciebie

Jeśli jesteś warty umieszczenia w encyklopedii, to pozwól innym napisać artykuł o Tobie. Wstawianie znajomych do encyklopedii może być dobrym żartem, ale takie artykuły zostaną najpewniej usunięte. Może to być powodem, że Twoje uczucia zostaną urażone, więc lepiej nie twórz takich artykułów.

Artykuły nieencyklopedyczne

Użytkownicy często dodają do Wikipedii artykuły bez zastanowienia się, czy temat artykułu rzeczywiście spełnia warunki encyklopedyczności. Ponieważ Wikipedia nie ma ograniczeń encyklopedii tradycyjnych (papierowych), to nasze zasady encyklopedyczności pozwalają na szeroki zakres artykułów - co nie znaczy, że dopuszczalne są dowolne artykuły. Szczególnym przykładem są strony o ludziach, firmach czy stowarzyszeniach, które nie spełniają kryteriów encyklopedyczności. Przyjęto, że takie strony będą kasowane zgodnie z zasadami ekspresowego kasowania. Sprawdź, czy temat o którym piszesz jest encyklopedyczny lub wystarczająco ważny, by umieścić go w Wikipedii. Oceń i pokaż jego ważność. Wikipedia nie jest katalogiem wszystkiego, co istnieje.

Reklamy

Postaraj się nie reklamować swoich produktów czy firmy. Nie wprowadzaj odnośników do Twoich stron komercyjnych, dopóki niezależne oceny nie potwierdzą, że są one warte znaleźć się w artykule. Mamy oczywiście artykuły o znanych firmach czy produktach, ale jeśli piszesz artykuł o podobnej tematyce, to bądź pewien, że uwzględniasz neutralny punkt widzenia oraz że nie ma konfliktu interesów. Pamiętaj też o podaniu niezależnych źródeł informacji.

Własne wypracowania lub twórczość własna

Wikipedia odzwierciedla istniejącą wiedzę, ale nie jest to miejsce na publikowanie własnych teorii czy opinii, nawet jeśli możesz je zweryfikować odwołaniami do odpowiednich źródeł. Typowym błędem jest prezentowanie nowych idei. Pamiętaj, że nawet jeśli A i B jest prawdziwe, to nie znaczy, że A spowodowało B. Jeśli tak jest, wiarygodne źródła podadzą to, a Ty będziesz mógł je zacytować.

Pojedyncze zdania lub link do strony internetowej

Artykuły powinny mieć odpowiednią objętość, a nie być tylko sygnałem.

[edytuj] I uważaj na...

Kopiowanie. Nie naruszaj praw autorskich.

By być bezpiecznym, nie kopiuj więcej niż kilka zdań z tekstu dostępnego w sieci i podaj źródła swoich informacji. Możesz skopiować materiał, co do którego jesteś pewien, że jest w domenie publicznej, ale powinieneś podać jego źródło. Pamiętaj, że większość stron internetowych czy tekstów piosenek nie jest dostępna na wolnej licencji. W rzeczywistości większość materiałów dostępnych w sieci podlega prawom autorskim, nawet jeśli nie zawiera takiego zastrzeżenia czy znaku ©. Jeśli myślisz, że to co kopiujesz jest w domenie publicznej, wskaż skąd to wziąłeś i dlaczego myślisz, że nie jest objęte prawem autorskim.

Podawanie źródeł informacji.

Weryfikacja źródeł jest ważną częścią budowania wiarygodności Wikipedii. Opieraj się na zaufanych źródłach i cytuj je poprawnie. Dzięki temu i niekopiowaniu dużych fragmentów tekstów źródłowych masz szanse uniknąć plagiatu. Ponadto pamiętaj o tym, że artykuły napisane na bazie pogłosek mogą być atrakcyjne i niekiedy też zgodne z prawdą, ale zazwyczaj są trudne do zweryfikowania.

Wspieranie i kontrowersyjne materiały.

Nie należy pisać artykułów wspierających konkretny punkt widzenia w polityce, religii czy innych obszarach. Zrozum co uznajemy za neutralny punkt widzenia zanim zabierzesz się za dany temat.

Wyjątkowo krótkie artykuły.

Są to hasła będące tylko definicjami, w tym definicjami słownikowymi. Definicje słownikowe powinny znaleźć się w Wikisłowniku. Spróbuj napisać dobry, krótki akapit mówiący coś o temacie. Z przyjemnością widzimy dobre krótkie artykuły, zwane "zalążkami, które mogą być początkiem pozwalającym innym na rozbudowę tematu. Jeśli nie masz wystarczającej ilości materiału by napisać dobry zalążek pewnie nie powinieneś tworzyć artykułu. Na końcu zalążka powinieneś użyć szablonu {{stub}}. Zalążki pomagają zlokalizować artykuły, które wymagają rozbudowy.

Organizacja artykułu

Upewnij się, że inne artykuły odwołują się do twojego artykułu (kliknij na link "Linkujące" po lewej stronie ekranu) i że artykuł jest zawarty w odpowiedniej kategorii (zobacz strona o kategoriach). Ułatwi to innym znalezienie właściwego artykułu.

Artykuły o sprawach lokalnych.

Artykuły o szkołach czy ulicach są zwykle interesujące dla względnie niewielkiej grupy czytelników. Zasady tworzenia niektórych z nich są regulowane przez odpowiednie zasady encyklopedyczności ustanowione przez społeczność. Inne będą kontestowane, jeśli nie będą zawierały czegoś, co wykaże dlaczego dany temat wyróżnia się od tysięcy innych podobnych. Dodaj zdjęcia i lokalny koloryt, dodaj źródła informacji, by wykazać, że artykuł powinien się znaleźć w Wikipedii.

[edytuj] Jak stworzyć nowy artykuł

Tworzenia nowego hasła możesz dokonać na kilka opisanych poniżej sposobów. Użyto w nich przykładowej nazwy Wprawka.

Możesz wpisać w pasku adresu Twojej przeglądarki tekst "http://pl.wikipedia.org/wiki/Wprawka" i nacisnąć Enter. Jeśli hasła z podaną nazwa nie ma, to zgłosi się strona informująca o tym i proponująca m. in. utworzenie takiej strony przez odsyłacz pod tekstem "utworzyć nowy artykuł Wprawka" (to samo można uzyskać klikając na takiej stronie zakładkę "utwórz").

Innym sposobem jest zakładanie hasła z nazwą, która jest podana w jakimkolwiek istniejącym haśle jako wewnętrzny odsyłacz pokazywany w kolorze czerwonym. Kliknięcie w taki odsyłacz spowoduje zgłoszenie się strony tworzenia hasła.

Kolejnym sposobem jest wykorzystanie lewego bocznego menu głównego, obecnego na każdej pokazywanej standardowo stronie dla skórki Monobook (jest to też skórka domyślna, więc najprawdopodobniej z niej korzystasz). Pośrodku tego menu jest sekcja "szukaj" z paskiem do wpisania tekstu oraz przyciskami "Przejdź" oraz "Szukaj". Wpisanie do paska np. tekstu Wprawka i naciśnięcie przycisku "Przejdź" spowoduje pojawienie się strony z wynikami wyszukiwania, na której będzie możliwość przejścia do tworzenia hasła przez naciśnięcie odsyłacza z tekstem "utworzyć tę stronę".

W identyczny sposób działa poniższa ramka. W pasku wpisz tytuł zaplanowanego Twojego artykułu i kliknij przycisk "Przejdź". Dalej postępowanie jest identyczne jak opisane powyżej.

Nowy? Podaj tytuł i naciśnij "Przejdź"

Bezpośrednie przejście do tworzenia nieistniejącego hasła umożliwia taka ramka:

Nowy? Podaj tytuł i naciśnij "Utwórz"

Pierwszą rzeczą, jaka powinna znaleźć się w Twoim artykule, jest lista źródeł informacji. W trakcie pisania używaj systematycznie przycisku "Pokaż podgląd", by sprawdzać poprawność formatowania. Na końcu kliknij jeszcze raz na przycisk Pokaż podgląd, aby całościowo sprawdzić poprawność formatowania, a następnie zapisz hasło, klikając na przycisk Zapisz.

Jeśli wiesz, że poprawne opracowanie artykułu zajmie Ci kilka edycji, wstaw na górze artykułu szablon {{wEdycji|nazwa użytkownika}}, by pokazać innym, że pracujesz nad danym artykułem. Usuń go jednak po wykonaniu edycji. Jeszcze lepszym rozwiązaniem jest tworzenie artykułu we własnym brudnopisie, gdzie możesz dopracowywać artykuł tak długo jak chcesz, by potem przenieść go do głównej przestrzeni artykułów.

[edytuj] Zobacz też

• Najczęstsze nieporozumienia