Potoccy – magnacki ród herbu Pilawa.

[edytuj] Historia

Rodzina Potockich wywodzi się z Potoka koło Jędrzejowa. Pierwsza wzmianka pochodzi z 1236 r. ^[1].

Pierwszym znanym Potockim był Żyrosław z Potoka. Dzieci jego syna, Aleksandra, były protoplastami nowych rodów takich jak Moskorzewscy, Stanisławowscy, Tworowscy, Borowscy i Stosłowscy.

Potoccy herbu Pilawa to jeden z najmożniejszych i najpotężniejszych rodów magnackich w Polsce, występuje od końca XIV. w., wybitną rolę począł odgrywać od początku XVII. w., dał Rzeczypospolitej zarówno szereg dzielnych wodzów, jak i zdrajców, w XVIII. w. stał na czele obozu antyrosyjskiego „republikantów”, w osobach najwybitniejszych swych przedstawicieli, Ignacego i Stanisława Kostki, jednocześnie w osobie Stanisława Szczęsnego popierając targowiczan. Zaznaczyli się mocno w wielkim dziele odrodzenia narodu w dobie stanisławowskiej i organizacji oświaty w Księstwie Warszawskiem i Królestwie Kongresowym, członkowie jego zajmowali wybitne stanowiska w życiu politycznym b. zaboru austriackiego. Dokładna genealogia rodu P. w „Złotej księdze szlachty polskiej” Żychlińskiego.

Protoplastą linii żyjącej do teraz jest Jakub Potocki (ok. 1481-1551). Ród podzielił się na trzy główne linie:

• hetmańską zwaną "Srebrna Pilawa",
• prymasowską zwaną "Złota Pilawa",
• wielkopolską (uważaną za najstarszą) zwaną "Żelazna Pilawa".

Dwie pierwsze z wymienionych wyżej linii rozpadły się na liczne gałęzie, z których najważniejsze to:

• "Gałąź łańcucka",
• "Gałąź krzeszowicka",
• "Gałąź tulczyńska",
• "Gałąź podhajecka",
• "Gałąź wilanowska",
• "Gałąź buczacka",
• "Gałąź smotrycka",
• "Gałąź lwowska",
• "Gałąź guzowska,
• "Gałąź chrząstowska".

[edytuj] Przedstawiciele

• Aleksandra Potocka (1818-1892) właścicielka Wilanowa i Międzyrzeca Podlaskiego, działaczka charytatywna
• Aleksandra z Lubomirskich Potocka (1760-1836), żona Stanisława Kostki Potockiego

• Anna Potocka z Tyszkiewiczów (1779-1867) pamiętnikarka, żona Aleksandra Stanisława Potockiego
• Anna Potocka z Działyńskich (1846-1926) właścicielka Rymanowa, działaczka społeczna, pamiętnikarka
• Anna Teresa Potocka (1746-1810) krajczyna koronna
• Delfina Potocka (1807-1877) dama, przyjaciółka artystów
• Ewa Karolina Potocka (1814-1881) założycielka Zgromadzenia Matki Bożej Miłosierdzia
• Gertruda Potocka (ok. 1754-1771) pierwsza żona Szczęsnego Potockiego
• Józefina Amelia Potocka (1752-1798) druga żona Szczęsnego Potockiego
• Katarzyna z Branickich Potocka (1825-1907) arystokratka, działaczka społeczna
• Teofila Klaudyna Potocka (1801-1836) samarytanka powstania 1830/31, emigracyjna działaczka społeczna
• Zofia Potocka (ok. 1760-1822) trzecia żona Szczęsnego Potockiego
• Zofia Potocka z Branickich (1790-1879) żona Artura, filantropka
• Adam Potocki (1776-1838) pułkownik wojsk polskich Księstwa Warszawskiego
• Adam Józef Potocki (1822-1872) właściciel dóbr i zakładów przemysłowych, polityk konserwatywny
• Aleksander Potocki (1756-1812) minister policji, senator, kasztelan
• Aleksander Stanisław Potocki (1776-1845) wojskowy senator-kasztelan, koniuszy dworu rosyjskiego, właściciel Wilanowa
• Aleksander Potocki (1798-1868) wojskowy, powstaniec 1830, emigrant, filantrop
• Alfred Antoni Potocki (1886-1958) ostatni ordynat łańcucki
• Alfred Wojciech Potocki (1786-1862) pierwszy ordynat łańcucki, marszałek galicyjski

• Alfred Józef Potocki (1822-1889) właściciel dóbr i zakładów przemysłowych, polityk, namiestnik Galicji, drugi ordynat łańcucki
• Andrzej Potocki (zm. 1575) chorąży kamieniecki, rotmistrz
• Andrzej Potocki (ok. 1553-1609) kasztelan kamieniecki
• Andrzej Potocki (zm. 1663) oboźny koronny, wojewoda bracławski
• Andrzej Potocki (zm. 1691) poseł, wojewoda kijowski, kasztelan krakowski, hetman polny koronny
• Andrzej Kazimierz Potocki (1861-1908) właściciel dóbr i zakładów przemysłowych, polityk, marszałek, namiestnik Galicji
• Antoni Potocki (zm. ok. 1782) oficer, starosta błoński i lwowski, konfederat radomski
• Antoni Potocki (1780-1850) generał brygady, senator, tajny radca
• Antoni Michał Potocki (1702-1766) wojewoda bełski
• Artur Potocki (1787-1832) oficer, adiutant ks. Józefa Poniatowskiego, właściciel Krzeszowic
• Artur Potocki (1850-1890) konserwatywny polityk galicyjski
• August Potocki (1847-1905) pionier sportu wyścigowego, birbant warszawski, dziedzic Jabłonny i Zatora
• August Potocki (1806-1867) wnuk Stanisława Kostki Potockiego, właścicel dóbr wilanowskich, brał udział w powstaniu listopadowym
• Bolesław Potocki (1805-1896) ziemianin, fundator szkół
• Bolesław Eulogiusz Potocki (1829-1898) ziemianin, działacz społeczny i gospodarczy
• Dominik Potocki (zm. 1683) podskarbi nadworny koronny
• Eustachy Potocki (ok. 1720-1768) cześnik koronny, generał artylerii
• Feliks Potocki (1777-1811) pułkownik wojsk Księstwa Warszawskiego
• Feliks Kazimierz Potocki (zm. 1702) wojewoda sieradzki, krakowski, kasztelan krakowski, hetman polny
• Franciszek Potocki (1788-1853) oficer, prezes Komisji wojska mazowieckiego, prezes Heroldii, kolekcjoner

• Franciszek Salezy Potocki (1700-1772) wojewoda kijowski
• Franciszek Salezy Potocki (1877-1949) właściciel dóbr, dziennikarz, polityk konserwatywny, działacz społeczny
• Geoffrey Potocki de Montalk - hrabia, samozwańczy król polski Władysław V
• Henryk Potocki (1868-1958) ziemianin, polityk konserwatywny, działacz społeczny, przemysłowiec
• Herman Potocki (1801-1866) powstaniec 1830, poseł, emigrant
• Ignacy Potocki - współtwórca Konstytucji 3 maja (1750-1809)
• Ignacy Potocki (1738-1794?) poseł, marszałek ziem generału ruskiego konfederacji barskiej
• Dominik Jakub Potocki (1608-1639) dominikanin, prowincjał, biskup nominat chełmiński
• Antoni Protazy Potocki (1761-1801) bankier, przemysłowiec, wojewoda kijowski
• Piotr Franciszek Potocki (1745-1829) starosta szczerzecki, poseł
• Jakub Potocki (zm. 1551) rotmistrz obrony potocznej, podkomorzy halicki
• Jakub Potocki (ok. 1554-1613) kasztelan kamieniecki, wojewoda bracławski
• Jakub Potocki (po 1631-1671) strażnik koronny pisarz polny koronny
• Jakub Ksawery Potocki (1863-1934) ziemianin, twórca fundacji do badań nad rakiem i gruźlicą
• Jan Potocki (ok. 1552-1611) generał ziem podolskich, wojewoda bracławski
• Jan Potocki (ok. 1619-1681) rotmistrz wojsk koronnych, podczaszy chełmski, stolnik bielski
• Jan Potocki (zm. 1675) poseł, wojewoda bracławski, pułkownik królewski
• Jan Nepomucen Potocki (1761-1815) podróżnik, publicysta, działacz i pisarz polityczny, historyk, literat
• Jan Nepomucen Eryk Potocki (zm. po 1815) poseł, brygadier kawalerii narodowej
• Jan Nepomucen Potocki (1867-1942) właściciel Zakładu Zdrojowego w Rymanowie, poseł, działacz społeczny
• Jan Teodoryk Potocki (ok. 1608-1664) podkomorzy halicki, działacz różnowierczy, tłumacz
• Jerzy Potocki (1594 - 1612 w bitwie pod Sasowym Rogiem)
• Jerzy Potocki (1889-1961) ziemianin, senator, dyplomata
• Jerzy Michał Potocki (1753- ok. 1801) starosta tłumacki, poseł, minister pełnomocny w Sztokholmie
• Joachim Potocki (zm. 1764) starosta lwowski, poseł, generał lejtnant wojsk koronnych
• Joachim Karol Potocki (zm. 1791) starosta trembowelski, podczaszy litewski, generał-porucznik, konfederat barski
• Józef Potocki (1673-1751) wojewoda kijowski, poznański, hetman wielki koronny, kasztelan
• Józef Potocki (ok. 1695-1764) starosta szczerzecki i czorsztyński, kasztelan lwowski
• Józef Potocki (ok. 1735-1802) poseł, starosta leżajski, krajczy koronny
• Józef Alfred Potocki (1895-1968) dyplomata
• Józef Felicjan Potocki (zm. 1723) rotmistrz, poseł, strażnik wielki koronny
• Józef Mikołaj Potocki (1862-1922) ziemianin, polityk, podróżnik, myśliwy, kolekcjoner
• Józef Stanisław Potocki (zm. 1722) rotmistrz wojsk koronnych, kasztelan kijowski
• Karol Potocki (ur. 1986) szachista warszawski
• Krzysztof Potocki (ok. 1600-1675) działacz kalwiński, poseł, podczaszy litewski
• Leon Potocki (1799-1864) pamiętnikarz, powieściopisarz, powstaniec 1830
• Marian Potocki (zm. po 1777) kasztelan lubaczowski, marszałek halicki konfederacji radomskiej i barskiej
• Maurycy Stanisław Potocki (1894-1949) właściciel Jabłonny
• Michał Potocki(zm. 1749) starosta krasnostawski, pisarz polny koronny, wojewoda wołyński
• Mieczysław Potocki (1799-1878) magnat, awanturnik
• Mikołaj Potocki (zm. 1572) rotmistrz, dworzanin królewski, strażnik polny koronny, starosta Chmielnicki, kamieniecki
• Mikołaj Potocki (ok. 1593-1651) kasztelan krakowski, hetman wielki koronny
• Mikołaj Potocki (zm. 1676) generał ziem podolskich, komendant Kamieńca
• Mikołaj Bazyli Potocki (1706?-1782) starosta kaniowski
• Oswald Potocki (1866-1920) działacz społeczno-narodowy, wiceprezes Towarzystwa Naukowego
• Paweł Potocki (zm. 1675) dworzanin królewski, poseł, kasztelan kamieniecki, historyk
• Piotr Potocki (zm. 1648) rotmistrz wojsk koronnych, starosta śniatyński
• Piotr Potocki (zm. 1657) rotmistrz wojsk koronnych, starosta kamieniecki, latyczowski i czerkaski, wojewoda bracławski
• Ignacy Roman Potocki (1750-1809) marszałek litewski, działacz polityczny, oświatowy i wolnomularski
• Roman Potocki (1852-1915) trzeci ordynat łańcucki
• Seweryn Potocki (1762-1829) poseł, rosyjski tajny radca i członek Rady Państwa
• Stanisław Rewera Potocki (ok. 1589-1667) wojewoda krakowski, hetman wielki koronny
• Stanisław Potocki (1607-1647) pułkownik wojsk koronnych, komisarz do spraw kozackich
• Stanisław Potocki (1659-1683) starosta halicki i kołomyjski, rotmistrz i pułkownik jazdy
• Stanisław Potocki (1698-1760) starosta halicki, wojewoda smoleński, kijowski, poznański
• Stanisław Potocki (1776-1830) generał piechoty, senator-wojewoda Królestwa Polskiego
• Stanisław Kostka Potocki (1755-1821) polityk, pisarz, teoretyk i mecenas sztuki, działacz wolnomularski
• Stanisław Szczęsny Potocki (1753-1805) marszałek konfederacji targowickiej
• Stanisław Władysław Potocki (zm. 1732) strażnik wielki litewski, wojewoda bełski
• Stanisław Antoni Potocki (1837-1884) działacz społeczny, współzałożyciel uzdrowiska w Rymanowie
• Stefan Potocki (ok. 1568-1631) starosta feliński i kamieniecki, wojewoda bracławski
• Stefan Potocki (ok. 1624-1648) starosta niżyński, dowódca wyprawy na Zaporoże
• Stefan Potocki (zm. 1726) strażnik koronny, wojewoda bełski
• Stefan Potocki (zm. 1730) referendarz, marszałek nadworny koronny
• Teodor Potocki (1730-1812) konfederat barski, generał major wojsk koronnych, wojewoda bełski
• Teodor Andrzej Potocki (1664-1738) biskup chełmiński, warmiński, prymas Polski
• Tomasz Potocki (1809-1861) ziemianin, oficer, działacz społeczny, ekonomista, publicysta
• Tomasz Ludwik Potocki (1860-1912) współtwórca podstaw finansowych Teatru Polskiego w Warszawie
• Wacław Władysław Potocki (ok. 1621-1696) poeta
• Wincenty Potocki (zm. 1825) podkomorzy koronny, generał-lejtnant wojsk koronnych, poseł, kolekcjoner

Władysław Potocki

• Włodzimierz Potocki (1789-1812) pułkownik artylerii konnej.

Przypisy