Dzisiaj jest piatek, 05 grudnia 2008 r. 340 dzien roku
Languages:ar | id | bg | ca | ceb | cs | da | de | et | en | es | eo | fr | he | hr | it | ko | lt | hu | nl | ja | no | pl | pt | ru | ro | sk | sl | sr | fi | sv | te | tr | uk | zh






REKLAMA
mp3

Opole

Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: inne znaczenia słowa Opole.

Współrzędne: 50°40' N 17°56' EGeografia

Opole
Herb Flaga
Herb Opola Flaga Opola
Województwo opolskie
Powiat miasto na prawach powiatu
Gmina
 - rodzaj
Opole
miejska
Prawa miejskie przed 1217
Prezydent miasta Ryszard Zembaczyński
(e-mail)
Powierzchnia 96,55[1] km²
Położenie 50° 40' N
17° 56' E
Wysokość 176 m n.p.m.
Ludność (2007)
• liczba ludności
• gęstość
• aglomeracja

127 602[1]
1332[1] os./km²
265 000
Strefa numeracyjna
(do 2005)
(+48) 077
Kod pocztowy 45-001 do 45-910
Tablice rejestracyjne OP
Położenie na mapie Polski
Opole
Opole
Opole
Miasta partnerskie Litwa Alytus
Grecja Agii Anargiri (dzielnica Aten)
Rosja Biełgorod
Niemcy Bonn
Grafika:Flag of the Czech Republic.svg Bruntál
Grafika:Flag of the Czech Republic.svg Hradec Králové
Włochy Carrara
Francja Dijon
Francja Grasse
Niemcy Ingolstadt
Ukraina Iwano-Frankowsk
Finlandia Kuopio
Niemcy Mülheim an der Ruhr
Niemcy Poczdam
Stany Zjednoczone Roanoke
Węgry Székesfehérvár
Urząd miejski3
Rynek-Ratusz 45-015 Opole
tel. (+48) 077 45 11 800; faks (+48) 077 54 11 322
(e-mail)
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa miasta
Stare Miasto - widok z Wieży Piastowskiej
Młynówka, tzw. opolska Wenecja
Bank Rolników
ul. Koraszewskiego
Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej
Gmach Poczty Głównej
Zielony Most
Neogotycka wieża ciśnień
Kolejowa wieża ciśnień przy Dworcu Głównym

Opole (niem. Oppeln, cz. Opolí) – miasto na prawach powiatu w Polsce. Główny ośrodek gospodarczy, naukowy, kulturalny i administracyjny oraz stolica województwa opolskiego, a także regionu nazywającego się Opolszczyzna od którego pochodzi jego nazwa; jedno z najstarszych miast w kraju. Miasto leży w historycznej krainie Górny Śląsk, a od wczesnego średniowiecza do początku XX wieku, obok Raciborza, było jego stolicą.

Pierwotnie opole oznaczało związaną wspólnymi prawami i obowiązkami wspólnotę rodową i terytorialną. Jedna z takich wspólnot dała początek miastu.

Przez Opole przepływa Odra, Mała Panew, Swornica i Prószkowski Potok , lokalne rzeki: Malina, Olszanka i Czarnka, 2 kanały: Kanał Wiński oraz Kanał Ulgi dla Odry, a także Młynówka. Wysokość najwyższego punktu – 183,1 m n.p.m. (wzgórze przy ulicy Stara Droga, ok. 3 km od granicy z Winowem w Gminie Prószków). Wraz z przyległymi gminami miasto tworzy 265-tysięczną aglomerację.

Spis treści

[edytuj] Historia

[edytuj] Średniowiecze

[edytuj] XV-XVII wiek

[edytuj] XVIII-XIX wiek

[edytuj] lata 1901 - 1945

[edytuj] Od 1945 r. do dzisiaj

  • 1945 - Zdobycie Opola przez oddziały 1 Frontu Ukraińskiego Armii Czerwonej. Radziecka komendantura wojenna przekazuje władzę polskiej administracji. Do Opola przybywają pierwsze transporty repatriantów zza Buga. Rozpoczyna działalność Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika.
  • 1946 - Dożynki Śląskie w Opolu z udziałem prezydenta Bolesława Bieruta, wicepremiera i ministra Ziem Odzyskanych Władysława Gomułki oraz wojewody śląsko-dąbrowskiego Aleksandra Zawadzkiego. Z całego kraju przybywa ok. 300 tysięcy delegatów.
  • 1947 - Otwarcie Miejskiej Biblioteki Publicznej. Powołanie Komitetu Badań Prehistorycznych (w maju 1955 przekształconego w Opolskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk).
  • 1949 - Przekazanie do użytku odremontowanego budynku teatru przy ul. 24 Marca (obecnie ul. Mozarta). Przy dużej scenie PTZO powstaje Teatr lalek.
  • 1949 - Odbudowa dawnego Szpitala św. Wojciecha przy pl. Czerwonej Armii (obecnie pl. Kopernika).
  • 1950 - Powstaje województwo opolskie.
  • 1952 - Powołanie do życia Opolskiej Orkiestry Symfonicznej (we wrześniu 1972 r. przemianowana na Filharmonię Opolską im. Józefa Elsnera) i Zespołu Pieśni i Tańca "Opole".
  • 1955 - Przeniesienie Wyższej Szkoły Pedagogicznej z Wrocławia do Opola
  • 1956 - Rozpoczyna pracę Rozgłośnia Polskiego Radia w Opolu.
  • 1960 - Zorganizowana zostaje I Wiosna Opolska - Festiwal Artystyczny Ziem Zachodnich i Północnych.
  • 1961 - Kolonia Gosławicka zostaje włączona w granice Opola.
  • 1963 - Zorganizowany zostaje I Krajowy Festiwal Piosenki Polskiej.
  • 1964 - Rozpoczyna działalność Centralne Muzeum Martyrologii Jeńców Wojennych w Łambinowicach, z siedzibą dyrekcji w Opolu.
  • 1968 - 20 lipca, podczas uroczystej sesji wojewódzkiej i miejskiej rady narodowej, dokonano otwarcia nowej hali widowiskowo-sportowej - popularnego "Okrąglaka"[4].
  • 1971 - Bracia Kowalczykowie podłożyli ładunek wybuchowy w auli Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Opolu. Zniszczeniu uległa aula WSP oraz magazyny biblioteczne.
  • 1976 - 27 maja, na zebraniu przedstawicieli Opolskiej Spółdzielni Mieszkaniowej Przyszłość podjęto uchwałę powołującą Osiedle im. Związku Walki Młodych. Rozpoczyna się budowa największego opolskiego osiedla mieszkaniowego.
  • 1980 - Strajki ostrzegawcze opolskich załóg pracowniczych, m.in. w FSD w Nysie, Elektrowni "Opole", Zakładach Koksowniczych w Zdzieszowicach.
  • 1981 - W opolskim amfiteatrze zorganizowane zostaje spotkanie przewodniczącego NSZZ "Solidarność" Lecha Wałęsy z mieszkańcami Opolszczyzny.
  • 1990 - Ukazuje się pierwszy numer "Gazety Opolskiej", której redaktorem naczelnym zostaje Edward Pochroń
  • 1992 - W Opolu otwarty zostaje Wicekonsulat RFN.
  • 1997 - 6 maja, w budynku przy ul. Słowackiego otwarte zostaje Centrum Rehabilitacji dla Dzieci z Porażeniem Mózgowym.
  • 1997 - 10 lipca, Opole oraz wiele miast i wsi Opolszczyzny dotyka katastrofalna, tragiczna w skutkach powódź.
  • 1997 - 1 sierpień, rozpoczyna działalność Wojewódzkie Centrum Medyczne w nowych obiektach przy al. Witosa.
  • 1997 - W opolskiej katedrze zamontowane zostają 4,5 -tonowe drzwi, wyrzeźbione w brązie przez opolskiego artystę Alfreda Panitza.
  • 1998 - 11 stycznia, w obronie zachowania Opolszczyzny na mapie administracyjnej Polski utworzony zostaje Obywatelski Komitet Obrony Opolszczyzny (OKOOP).
  • 1998 - 11 marca, kilka tysięcy Opolan manifestuje pod pomnikiem Bojownikom o Polskość Śląska Opolskiego przeciwko rządowym planom likwidacji województwa opolskiego oraz włączenia go w obszar regionu Górnego Śląska.
  • 1998 - 16 maja, uroczystość przekazania Opolu Flagi Honorowej, przyznanej przez Radę Europy za wkład w działanie na rzecz integracji europejskiej.
  • 1998 - 18 lipca, sejm podejmuje uchwałę o nowym podziale administracyjnym Polski na 16 województw, z opolskim włącznie, które powiększone zostaje o Olesno i miejscowości wchodzące w skład powiatu oleskiego.
  • 1999 - 17 lutego w laboratorium kryminalistycznym KWP w Opolu uruchomiono jedna z najnowocześniejszych w kraju pracownię badań genetycznych.
  • 1999 - Na Targach "Investcity'99" w Poznaniu Opole zdobywa główne nagrody w dwóch (i jedynych) targowych konkursach: na najlepiej przygotowany udział w targach oraz najlepiej zaaranżowane stoisko.
  • 1999 - Radni Sejmiku Wojewódzkiego wybrali herb ostatniego księcia piastowskiego Jana Dobrego na herb województwa opolskiego.
  • 2000 - Opole uhonorowane zostaje Plakietą Honorową Rady Europy, przyznaną przez Parlament Europejski za aktywność w podejmowaniu międzynarodowych kontaktów i propagowanie idei nowoczesnej Europy.
  • 2000 - Po popowodziowym remoncie otwarty zostaje zabytkowy "Dom lodowy", czyli budynek PTTK przy stawku na ul. Barlickiego.
  • 2000 - W rankingu miast o największym potencjale rozwojowym opracowanym przez Centrum Badań Regionalnych w Warszawie Opole trafia do ścisłej czołówce miast, plasując się za Sopotem, Poznaniem oraz Krakowem.
  • 2004 - papież Jan Paweł II odebrał w Watykanie doktorat honoris causa Uniwersytetu Opolskiego
  • 2007 - w Opolu powstała Podstrefa Wałbrzyskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej
  • 2007 - w Czerwcu Opole w rankingu miesięcznika "Forbes" zajęło dziewiąte miejsce w kategorii miast najatrakcyjniejszych dla biznesu i trzecie wśród miast najatrakcyjniejszych dla kapitału zagranicznego.
  • 2007 - Opole zdobyło pierwsze miejsce pod względem pozyskanych środków europejskich w przeliczeniu na jednego mieszkańca w rankingu samorządowym opublikowanym 13.07. przez "Rzeczpospolitą".

[edytuj] Turystyka

Zabytki:

Miejsca i atrakcje turystyczne:

[edytuj] Kościoły i związki wyznaniowe

Kościół św. Katarzyny Aleksandryjskiej
Kościół Wniebowzięcia NMP

Od 1972 roku Opole jest stolicą diecezji opolskiej – znajduje się tu kościół katedralny pw. Św. Krzyża (bazylika mniejsza), a także 14 parafii rzymskokatolickich

Parafie rzymskokatolickie

Dekanat Opole:

Dekanat Opole-Szczepanowice:

Kościoły protestanckie

Inne wyznania

[edytuj] Edukacja

Wydział Budownictwa Politechniki Opolskiej
Collegium Maius Uniwersytetu Opolskiego

W mieście działa 31 przedszkoli (w tym 2 integracyjne i 1 specjalne), 21 szkół podstawowych (1 specjalna, 1 z oddziałami intetgracyjnymi, 1 katolicka), 10 gimnazjów (w tym 1 z oddziałami integracyjnymi i 1 specjalne). Poza placówkami publicznymi działa również kilka zespołów szkół społecznych i niepublicznych.

[edytuj] Szkoły ponadgimnazjalne

Łącznie w Opolu funkcjonuje 6 liceów ogólnokształcących, 8 liceów profilowanych, 7 techników, 5 zasadniczych szkół zawodowych, a także Liceum Plastyczne oraz Ogólnokształcąca Szkoła Sztuk Pięknych. Ponadto funkcjonuje kilkanaście szkół ponadgimnazjalnych dla osób dorosłych.

[edytuj] Szkoły wyższe

Publiczne

Prywatne

[edytuj] Kultura i sztuka

[edytuj] Cykliczne imprezy

Amfiteatr
  • Krajowy Festiwal Piosenki Polskiej
  • Międzynarodowy Festiwal Perkusyjny
  • Opolskie Konfrontacje Teatralne "Klasyka Polska"
  • Opolski Festiwal Teatru Lalek
  • Czas Europy, czas teatru – festiwal młodych teatrów ulicznych
  • Opolska Jesień Literacka
  • Ogólnopolski Festiwal Filmów Niezależnych OPOLSKIE LAMY
  • Międzynarodowe Dni Młodej Dramaturgii ODRAMA (w Teatrze im. J. Kochanowskiego od 2005 roku)
  • Opolska Noc Kabaretowa
  • Dni Opola
  • Międzynarodowa Wystawa Psów
  • Międzynarodowa Wystawa Kotów
  • Opolskie Targi Budownictwa "Mój Dom"
  • Opolskie Targi Książek Naukowych
  • Opolskie Targi Motoryzacyjne
  • Jarmark Franciszkański
  • Jarmark Świętego Wojciecha (odbywa się w Święta Wielkanocne)
  • Jarmark Bożonarodzeniowy, organizowany przez młodzieżówkę Mniejszości Niemieckiej
  • Jazz Rock Meeting
  • Międzynarodowy Plener Rzeźbiarski (we współpracy z włoskim miastem Carrara)
  • Silesia Superior Attack

[edytuj] Teatry i filharmonia

Teatr dramatyczny im. Jana Kochanowskiego

[edytuj] Muzea i galerie

Muzeum Wsi Opolskiej - chata

[edytuj] Kina

  • Kinoplex Opole
  • Klub Dobrego Filmu "Studio"
  • Uniwersytecki Klub Filmowy

[edytuj] Inne instytucje kultury i sztuki

  • Miejski Ośrodek Kultury
  • Młodzieżowy Dom Kultury
  • Krakowski Salon Poezji w Opolu
  • Klub Literacki Suterena

[edytuj] Media lokalne

Telewizja

Widok na budynek Radia Opole

Stacje radiowe

Prasa

[edytuj] Transport

[edytuj] Drogi i mosty

Zobacz więcej w osobnym artykule: Opolskie mosty.

W odległości ok. 12 km od centrum miasta biegnie autostrada A4E40 . Przez Opole i Obwodnicę Północną przebiegają drogi krajowe:

Ponadto w mieście mają swój początek i bieg drogi wojewódzkie:

  • 414 Prudnik - Prószków - ul. Prószkowska - Niemodlińska - Wrocławska - Wrzoski
  • 423 Krapkowice - ul. Oświęcimska - Popiełuszki - Marka z Imielnicy - Reymonta - Ozimska - Częstochowska (do skrzyżowania z obwodnicą)
  • 435 Prądy - Chróścina - ul. Niemodlińska (do skrzyżowania z ul. Hallera)
  • 454 pl. Konstytucji 3 Maja - ul. Budowlanych - Sobieskiego - Dobrzeń Wielki - Namysłów
  • 459 ul. Partyzancka (od skrzyżowania z obwodnicą) - Sławice - Skorogoszcz

Opole dzieli Mała Panew, Swornica, Prószkowski Potok i Odra rozbita dodatkowo na kanał Ulgi, kanał Wiński oraz Młynówkę. Sytuacja taka wymusza rozbudowany system mostów zapewniający miastu dobrą komunikację miejską. W obrębie miasta znajdują się liczne mosty drogowe i wiadukty. 4 mosty nad Odrą, 4 nad kanałem Ulgi, 1 nad kanałem Wińskim, 5 nad Młynówką, 3 nad Swornicą, 3 nad Prószkowskim potokiem i 3 mosty kolejowe.

[edytuj] Komunikacja zbiorowa

Autobusy miejskie

Linie autobusowe w Opolu
Zobacz więcej w osobnym artykule: Komunikacja miejska w Opolu.

Pierwsze autobusy zaczęły kursować po ulicach Opola w latach 20. XX wieku. Zaraz po II wojnie transportem zajmował się PKS, w 1953 roku powstał Miejski Zakład Komunikacyjny, który obecnie obsługuje 16 linii dziennych i 1 nocną; część tras posiada wariantowe zakończenia, 5 linii wybiega poza strefę miejską. MZK dysponuje ponad dziewięćdziesięcioma wozami, z czego przewozy pasażerskie obsługuje każdego dnia ponad 70 autobusów.

Autobusy podmiejskie i dalekobieżne
Przy ul. 1 Maja funkcjonuje Dworzec Autobusowy, skąd odjeżdżają wozy Opolskiego PKS-u, innych przewoźników PKSu, a także prywatnych firm. Opole ma bezpośrednie połączenia z takimi miastami, jak Białystok, Bielsko-Biała, Bytom, Częstochowa, Gliwice, Jelenia Góra, Karpacz, Katowice, Kielce, Kraków, Lubliniec, Łódź, Nowy Sącz, Piła, Słupsk, Warszawa, Wrocław, Zakopane, Zielona Góra. Z Dworca odchodzą również autokary za granicę, m.in. do Niemiec i Holandii.

Kolej
W Opolu znajduje 6 działających pasażerskich stacji kolejowych:

Dworzec kolejowy
Lokomotywa przed dworcem głównym

Z Opola wychodzą zelektryfikowane linie kolejowe do: Wrocławia przez Brzeg; Wrocławia przez Jelcz-Laskowice; Częstochowy, Lublińca i Tarnowskich Gór przez Fosowskie; Kędzierzyna-Koźla; Gliwic przez Strzelce Opolskie oraz niezelektryfikowane do Nysy i Kluczborka przez Jełowę (odnoga z Jełowej do Namysłowa nieczynna).

Transport lotniczy
Najbliższe porty lotnicze znajdują się we Wrocławiu oraz Katowicach. Planowane jest uruchomienie, od 2009 roku, regularnych rejsów z regionalnego portu Opole-Kamień Śląski (ok. 24 km od centrum miasta).

[edytuj] Podział administracyjny

Opole nie jest formalnie podzielone na dzielnice i osiedla - w użytku funkcjonują zwyczajowe nazwy poszczególnych części miasta. W fazie projektu jest utworzenie pierwszych 5 dzielnic: Bierkowic, Gosławic, Grudzic, Nowej Wsi Królewskiej oraz Zakrzowa. Przed 1899 rokiem Opole obejmowało obecne Śródmieście, Wyspę Pasiekę oraz część Zaodrza. Przed II wojną światową do miasta włączono Zakrzów, Półwieś i Szczepanowice. W latach 50. Nową Wieś Królewską z Wyspą Bolko, w latach 60. Groszowice i Kolonię Gosławicką, a w połowie lat 70. Bierkowice, Gosławice, Grotowice,