Rozmowy Okrągłego Stołu – rozmowy prowadzone w pierwszej połowie 1989 roku przez przedstawicieli władz PRL, opozycji i Kościoła, w wyniku których rozpoczęła się transformacja ustrojowa Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.

Spis treści 1 Historia obrad 2 Uczestnicy obrad głównych[1] 2.1 Strona rządowo - koalicyjna 2.2 Strona solidarnościowo - opozycyjna 2.3 Obserwatorzy kościelni 2.4 Rzecznicy prasowi 3 Postanowienia 4 Przypisy 5 Literatura 6 Bibliografia 7 Zobacz też 8 Linki zewnętrzne

[edytuj] Historia obrad

Rozmowy rozpoczęły się 6 lutego 1989, a zakończyły 5 kwietnia tego samego roku. Prowadzone były w kilku miejscach, a ich rozpoczęcie i zakończenie odbyło się w siedzibie Urzędu Rady Ministrów PRL w Pałacu Namiestnikowskim w Warszawie. W obradach wszystkich zespołów brały udział 452 osoby. Pomysł zorganizowania rozmów między władzą a opozycją pojawił się na kilka lat przed rozpoczęciem obrad. Jednak idea zorganizowania Okrągłego Stołu została po raz pierwszy sformułowana dopiero 31 sierpnia 1988 r. podczas spotkania gen. Czesława Kiszczaka z Lechem Wałęsą. Warunkiem rozpoczęcia obrad miało być wygaszenie zorganizowanej przez „Solidarność” fali strajków.

Obrady toczone były w trzech głównych zespołach:

• ds. gospodarki i polityki społecznej (przewodniczący: Władysław Baka PZPR i Witold Trzeciakowski Solidarność)
• ds. reform politycznych (przewodniczący: Janusz Reykowski PZPR i Bronisław Geremek Solidarność)
• ds. pluralizmu związkowego (przewodniczący: Aleksander Kwaśniewski PZPR, Tadeusz Mazowiecki Solidarność i Romuald Sosnowski OPZZ).

[edytuj] Uczestnicy obrad głównych^[1]

[edytuj] Strona rządowo - koalicyjna

Uczestnicy po stronie rządowej to:

Tomasz Adamczuk Norbert Aleksiewicz Stanisław Ciosek Aleksander Gieysztor Wiesław Gwiżdż Marek Hołdakowski Jan Janowski Janusz Jarliński Czesław Kiszczak Zenon Komender Jan Kostrzewski Mikołaj Kozakiewicz Bogdan Królewski Aleksander Kwaśniewski Maciej Manicki

Harald Matuszewski Leszek Miller Alfred Miodowicz Kazimierz Morawski Jerzy Ozdowski Anna Przecławska Tadeusz Rączkiewicz Jan Rychlewski Władysław Siła-Nowicki Zbigniew Sobotka Romuald Sosnowski Stanisław Wiśniewski Jan Zaciura Edward Zgłobicki

[edytuj] Strona solidarnościowo - opozycyjna

Uczestnicy po stronie opozycyjnej to:

Stefan Bratkowski Zbigniew Bujak Władysław Findeisen Władysław Frasyniuk Bronisław Geremek Mieczysław Gil Aleksander Hall Jacek Kuroń Władysław Liwak Tadeusz Mazowiecki Jacek Merkel Adam Michnik Alojzy Pietrzyk

Edward Radziewicz Henryk Samsonowicz Grażyna Staniszewska Andrzej Stelmachowski Stanisław Stomma Klemens Szaniawski Jan Józef Szczepański Edward Szwajkiewicz Józef Ślisz Witold Trzeciakowski Jerzy Turowicz Lech Wałęsa Andrzej Wielowieyski

[edytuj] Obserwatorzy kościelni

• bp Bronisław Dembowski
• bp Janusz Narzyński - biskup Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce
• ks. Alojzy Orszulik

[edytuj] Rzecznicy prasowi

• Janusz Onyszkiewicz
• Jerzy Urban

[edytuj] Postanowienia

• utworzenie Senatu z liczbą 100 senatorów; wybory większościowe (po 2 senatorów z każdego województwa, a w woj. warszawskim i katowickim po 3);
• parytetowe wybory do Sejmu – 65% miejsc (299 mandatów) miało być zagwarantowane dla PZPR, ZSL i SD (60%) oraz dla prokomunistycznych organizacji katolików – PAX, UChS i PZKS (5%). Ważny jest fakt, iż liczbę 299 podzielono na 264 i 35 z czego pierwsze były obsadzane w wyniku wyborów w okręgach wielomandatowych, a drugie z tzw listy krajowej, na której znajdowali się najbardziej znani przedstawiciele partyjni; o pozostałe 35% miejsc (161 mandatów) mieli walczyć w wolnych wyborach kandydaci bezpartyjni;
• utworzenie urzędu Prezydenta PRL; wybieranego przez Zgromadzenie Narodowe na 6-letnią kadencję;
• zmiana Prawa o stowarzyszeniach, która umożliwiłaby rejestrację Solidarności;
• dostęp opozycji do mediów (np. raz w tygodniu półgodzinna audycja w TVP, reaktywowanie "Tygodnika Solidarność");
• przyjęcie "Stanowiska w sprawie polityki społecznej i gospodarczej oraz reform systemowych" jednak bez większych konkretów w sprawie reform gospodarczych.

Przypisy

[edytuj] Literatura

• Okrągły Stół. Opracował Krzysztof Dubiński. Wyd. Krajowa Agencja Promocyjna, Warszawa 1999, ss. 576. ISBN 83-88074-01-6
• Postanowienia Okrągłego Stołu. Wyd. NSZZ „Solidarność” Region Warmińsko-Mazurski, Olsztyn 1989, ss. 272.
• Krzysztof Dubiński, Magdalenka. Transakcja epoki. Notatki z poufnych spotkań Kiszczak-Wałęsa. Wyd. Sylwa, Warszawa 1990, ss. 223. ISBN 83-85167-06-4

[edytuj] Bibliografia

• Andrzej Garlicki, Rycerze Okrągłego Stołu. Wyd. Czytelnik, Warszawa 2004. ISBN 83-07-02970-8

[edytuj] Zobacz też

• Strajki w Polsce 1988
• Rozmowy w Magdalence

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Obrady okrągłego stołu - Muzeum Historii Polski