To jest artykuł z cyklu Historia harcerstwa

Początki ruchu skautowego na świecie

Ruch skautowy na ziemiach polskich

Harcerstwo do II wojny światowej

Harcerstwo podczas II wojny światowej

Odrodzenie harcerstwa

Harcerstwo w okresie stalinizmu

Harcerstwo PRL

Odnowa harcerstwa KIHAM - RHS - RHR

Rozłam harcerstwa POH - SHK Zawisza - ZHR - ZHP-1918 - SH

Współczesne harcerstwo

Organizacje harcerskie

[edytuj] Odnowa harcerstwa w latach 1980-1989 (KIHAM, RHR, RHS)

[edytuj] Kalendarium

• 1980 – Strajki na Wybrzeżu. Rozpoczyna się ożywienie w harcerstwie. Liczne tradycyjne środowiska harcerskie jednoczą się, by zreformować – "odnowić" organizację w duchu przedwojennej tradycji ideałów skautowych i służby Bogu, Polsce i bliźnim. Szeroko rozwija się ruch wydawniczy - oficjalny Harcerska Oficyna Wydawnicza w Krakowie i w tzw. drugim obiegu, poza zasięgiem cenzury. Powstają niezależne czasopisma harcerskie, również oficjalne "Harcerz Rzeczypospolitej" w Krakowie i w drugim Obiegu "Czuwajmy" w Krakowie.
  • 22 listopada 1980 - powstało w Warszawie porozumienie Kręgów Instruktorów Harcerskich im. A. Małkowskiego (KIHAM). Głównym założeniem KIHAM-u było odrodzenie moralne harcerstwa w duchu tradycyjnego tekstu Prawa i Przyrzeczenia Harcerskiego (z 1932 roku), odkomunizowanie ruchu, nawrót do skautowych metod wychowawczych. Jego symbolem była lilijka przewiązana węzłem płaskim (stąd zwyczajowa nazwa Ruch płaskiego węzła).

• 1981 – obraduje VII Zjazd ZHP, który zalegalizował działalność ruchów programowych, lecz nie dokonał zasadniczych zmian w Związku (m.in. przywrócono tradycyjną lilijkę z literami ONC - Ojczyzna, Nauka, Cnota ). ZHP przestaje być członkiem FSZMP.

• czerwiec 1981 – z ZHP wystąpił Krąg Instruktorów "Zawisza" z Lublina, który powołał do życia nową organizację harcerską pod nazwą "Niezależny Ruch Harcerski" (NRH).

• rok 1981 kończy się wprowadzeniem stanu wojennego (13.XII) i internowaniem działaczy opozycji, w tym wielu harcerzy. Związek, jako jeden z nielicznych, nie został zdelegalizowany. Rozpoczął się okres szykan i represji. Zakazano działania NRH (który zszedł do podziemia).

• 1982 – pod presją władz Porozumienie KIHAM zostaje rozwiązane.

• 1983 – II pielgrzymka papieża do Polski. Harcerze ze środowisk KIHAM organizują służbę sanitarną i porządkową, która wspiera służby kościelne. Efektem tej "Białej Służby" było utworzenie półtajnego Ruchu Harcerskiego Rzeczypospolitej. Drużyny uczestniczące w Ruchu wróciły do tradycyjnego Prawa i Przyrzeczenia, tradycyjnego systemu stopni i sprawności harcerskich, tradycyjnych metod pracy. Ruch miał swoje władze naczelne i swoją własną, tajną strukturę. Jednocześnie członkowie Ruchu zewnętrznie niczym nie odróżniali się od tych z reszty ZHP.
  • 9 września powstaje Szkoła Harcerstwa Starszego "Perkoz" bądąca ośrodkiem nowych nurtów metodycznych i ideowych w pionie harcerstwa starszego.

• 1985 – powstała w Koninie Polska Organizacja Harcerska (POH).

• 1987 – III Pielgrzymka Jana Pawła II do Polski – II Biała Służba.

• 1988 – Zlot drużyn RHR na Wykusie koło Wąchocka w Górach Świętokrzyskich, z okazji rocznicy pogrzebu komendanta "Ponurego" – Jana Piwnika.

• 1988 – Zlot ZHP 1988 na Warmii i Mazurach (zwany potocznie Zlotem Grunwaldzkim) z udziałem 21 tys. harcerzy, zorganizowany na polach bitwy pod Grunwaldem w 70 rocznicę powstania ZHP.