Morgan Tsvangirai (ur. 10 marca 1952) - zimbabweński polityk, związkowiec, działacz praw człowieka, lider Ruchu na rzecz Demokratycznej Zmiany (MDC, Movement for Democratic Change), największej partii opozycyjnej w kraju.

Spis treści 1 Młodość 2 Działalność związkowa 3 Działalność polityczna 4 Prześladowania 4.1 2007 5 Wybory prezydenckie 2008 6 Przypisy 7 Linki zewnętrzne

[edytuj] Młodość

Tsvangirai urodził się w dystrykcie Gutu w ówczesnej Rodezji Południowej (dzisiejsze Zimbabwe) jako najstarsze z 9 dzieci. Jego ojciec był stolarzem i murarzem. Po ukończeniu szkoły w 1974, zaczął pracę w kopalni niklu w Mashonaland Central. Pracował pod ziemią 10 lat, awansując ze stanowiska robotnika fizycznego do stanowiska brygadzisty.

[edytuj] Działalność związkowa

Jako zasłużony pracownik, Tsvangirai został przewodniczącym jednej z filii Związku Pracowników Kopalń, a następnie został wybrany w skład organu decyzyjnego Narodowego Związku Pracowników Kopalń (National Mine Workers Union). W 1988 został sekretarzem generalnym Kongresu Związków Zawodowych Zimbabwe (ZCTU, Zimbabwe Congress of Trade Unions).

Tsvangirai zerwał sojusz krajowych związków zawodowych z rządzącą partią ZANU-PF (Afrykański Związek Narodowy Zimbabwe-Front Patriotyczny, Zimbabwe African National Union – Patriotic Front). Z powodu wzmocnienia władzy i roli Tsvangirai'ego w związku oraz rozrostu samego ruchu, stosunki z władzą i prezydentem Robertem Mugabe zaczęły się pogarszać. Tsvangirai padł ofiarą zastraszania i przemocy. Przeżył w tym czasie trzy próby zamachu, w tym jedną w 1997, kiedy nieznany sprawca wtargnął do jego biura na 10. piętrze i próbował wypchnąć go przez okno.

[edytuj] Działalność polityczna

W 1997 Morgan Tsvangirai współtworzył i stanął na czele pozarządowej organizacji, Narodowe Zgromadzenie Konstytucyjne (National Constitutional Assembly). Organizacja ta zrzeszała pojedynczych obywateli Zimbabwe, organizacje społeczne, związki zawodowe, studentów i organizacje młodzieżowe, organizacje kobiet, organizacje kościelne, środowiska biznesowe oraz organizacje broniące praw człowieka. Wszystkie te grupy w ramach wspólnej organizacji prowadziły kampanię na rzecz reformy konstytucyjnej i przestrzegania praw demokratycznych.

W 1999 Tsvangirai założył partię polityczną Ruch na rzecz Demokratycznej Zmiany (MDC, Movement for Democratic Change), sprzeciwiającą się dyktatorskiej władzy prezydenta Mugabe.

W marcu 2002 wziÄ…Å‚ udziaÅ‚ w wyborach prezydenckich. WedÅ‚ug oficjalnych wyników przegraÅ‚ z Robertem Mugabe (56,2%), zdobywajÄ…c 41,9 % gÅ‚osów poparcia. Wybory w powszechnej ocenie zostaÅ‚y jednak w znacznej mierze sfaÅ‚szowane. ZdarzaÅ‚y siÄ™ czÄ™ste przypadki używania przemocy, wpÅ‚ywania na media, manipulacji spisami wyborców oraz procesem samego zliczania oddanych gÅ‚osów.

[edytuj] Prześladowania

W październiku 2000 Morgan Tsvangirai został aresztowany pod zarzutem zdrady stanu i zagrażaniu bezpieczeństwu prezydenta Roberta Mugabe^[1]. Zaraz potem w Harare odbył się wiec poparcia 40 tysięcy zwolenników MDC, na którym domagano się wypuszczenia na wolność ich lidera. W późniejszym czasie zarzuty wobec Tsvangiraiego zostały oddalone.

W kolejnych latach osoba przywódcy opozycji była ciągłym celem ataków rządzących. W maju 2003 Tsvangirai został aresztowany pod zarzutem wzniecania przemocy krótko po tym, jak udzielił wywiadu na konferencji prasowej^[2].

[edytuj] 2007

11 marca 2007, dzień po swoich 55. urodzinach, Tsvangirai został aresztowany w czasie wiecu na przedmieściach Harare. Według późniejszych informacji został przetransportowany do bazy wojskowej Cranborne Barracks, gdzie był następnie torturowany przez siły specjalne. W wyniku tego doznał poważnych obrażeń, włącznie z wieloma głębokimi ranami i opuchlizną ciała i twarzy. Po zwolnieniu z aresztu wymagał natychmiastowej hospitalizacji. Konieczna była także transfuzja krwi.^{[3] [4] [5] [6]}

28 marca 2007 policja dokonała nalotu na siedzibę Ruchu na rzecz Demokratycznej Zmiany w Harare i ponownie aresztowała Tsvangiraiego. Wydarzenia spotkały się z międzynarodową krytyką i potępieniem. Zostały określone jako szczególnie brutalne^[7].

We wrześniu 2007 Tsvangirai spotkał się z prezydentem RPA Thabo Mbekim, by przeprowadzić poważne rozmowy w sprawie porozumienia rządzącej partii ZANU-PF z Ruchem na rzecz Demokratycznej Zmiany przed przyszłymi wyborami prezydenckimi i parlamentarnymi w Zimbabwe^[8]

[edytuj] Wybory prezydenckie 2008

29 marca 2008 w Zimbabwe odbyły się wybory prezydenckie i parlamentarne. Głównymi kandydatami byli: Robert Mugabe z partii ZANU-PF, Morgan Tsvangirani z MDC oraz Simba Makoni jako kandydat niezależny. Komisja wyborcza zwlekała z ogłoszeniem oficjalnych wyników do 2 maja 2008. W tym czasie, na wniosek partii Mugabe doszło w części okręgów wyborczych do powtórnego liczenia głosów. Według oficjalnych wyników, wybory w pierwszej turze wygrał Morgan Tsvangirai (47,9% głosów), przed Robertem Mugabe (42,3% głosów). Oznaczał to, że niezbędna okazała się II tura głosowania, która powinna była się odbyć w okresie trzech tygodni. Według MDC wyniki głosowania zostały częściowo sfałszowane, gdyż zdaniem opozycji Tsvangirai zdobył 50,3% głosów^[9].

W międzyczasie, przed ogłoszeniem wyników I tury wyborów, partia rządząca wysłała w teren swoje bojówki policyjne w celu zastraszenia kandydatów i wyborców opozycji. Administracja Mugabe zamówiła również w ChRL broń, która przetransportowana została do wybrzeży Afryki na statku "An Yue Jiang", jednakże żadne z państw nadmorskich nie zezwoliło na jej rozładunek w swoim porcie^[10][11].

Komisja Wyborcza przesunęła datę II tury wyborów o ponad miesiąc, wyznacząjąc jej termin na 27 czerwca 2008. Dało to wystarczająco dużo czasu reżimowi Mugabe do przeprowadzenia zorganizowanej akcji zastraszenia i demobilizacji swoich przeciwników politycznych. W wyniku działania bojówek paramilitarnych, w okresie kampanii przedwyborczej śmierć odniosło prawie 90 działaczy MDC, zniszczono 20 tysięcy domów, a 200 tysięcy osób zostało zmuszonych do ucieczki z nich, co jednocześnie uniemożliwiało im oddanie głosu^[12]. W tej sytuacji, 22 czerwca 2008 Tsvangirai ogłosił wycofanie się z wyścigu wyborczego, uzasadniając to niemożliwością przeprowadzenia wolnych i uczciwych wyborów, a także obawą o życie i bezpieczeństwo swoich zwolenników^[13]. 24 czerwca 2008 MDC oficjalnie dostarczyło dokumenty o wycofaniu się Tsvangiarai'ego z wyborów, jednak Komisja Wyborcza nie uznała ich, oświadczając że zgodnie z prawem powinny one zostać złożone co najmniej 21 dni przed dniem głosowania^[14]. Tego samego dnia, 22 czerwca 2008, Tsvangirai w obawie o własne bezpieczeństwo schronił się w ambasadzie Holandii w Harare, którą opuścił dopiero 1 lipca 2008^[15][16].

II tura wyborów prezydenckich w Zimbabwe odbyÅ‚a siÄ™ 27 czerwca 2008. Mimo deklaracji o wycofaniu siÄ™ z wyborów Tsvangirai'ego, na kartach do gÅ‚osowania widniaÅ‚o jego nazwisko oraz nazwisko Roberta Mugabego. WedÅ‚ug oficjalnych wyników, ogÅ‚oszonych 29 czerwca 2008, jednogÅ‚oÅ›nym zwyciÄ™zcÄ… zostaÅ‚ Mugabe z wynikiem 85,5 % (2,150 mln) gÅ‚osów. Tsvangirai uzyskaÅ‚ 9,3% (233 tys.) gÅ‚osów, a 5,2% (131 tys.) gÅ‚osów oddano nieważnych^[17]. 30 czerwca 2008 Robert Mugabe zostaÅ‚ po raz szósty zaprzysiężony na stanowisku prezydenta.

Przypisy

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Strona oficjalna MDC
• "Profile: Morgan Tsvangirai", BBC News.