Mikołaj II Romanow Cesarz i Samodzierżca Wszechrusi, Król Polski
car Rosji
Okres urzędowania	od 1 listopada 1894 do 15 marca 1917
Poprzednik	Aleksander III Romanow
Następca	Michał II Romanow
Dane biograficzne
Dynastia	Romanowowie
Urodzony	6 maja/18 maja 1868 Sankt Petersburg
Zmarł	17 lipca 1918 Jekaterynburg
Ojciec	Aleksander III Romanow
Matka	Maria Fiodorowna
Żona	Aleksandra Fiodorowna
Dzieci	Olga Romanowa Tatiana Romanowa Maria Romanowa Anastazja Romanowa Aleksy Romanow

Mikołaj II Aleksandrowicz Romanow (ros. Николай II, Николай Александрович Романов, ur. 6 maja/18 maja 1868 w Petersburgu, zm. 16/17 lipca 1918 w Jekaterynburgu) – ostatni car Rosji, panujący w latach 1894-1917; koronowany w Moskwie 26 maja 1896; używał także tytułu króla Polski, syn Aleksandra III z dynastii Romanowów i jego żony carycy Dagmary Duńskiej, znanej jako Maria Fiodorowna.

W warunkach kryzysu idei monarchii absolutnej (samodzierżawie), narastającego ruchu rewolucyjnego, ruchów niepodległościowych i separatystycznych w Imperium Rosyjskim oraz konfliktów międzynarodowych (wojna rosyjsko-japońska, I wojna światowa) okazał się władcą niezdolnym do utrzymania władzy. Obalony przez rewolucję lutową. W 1918 zamordowany z rodziną przez bolszewików. Przez wielu prawosławnych Rosjan określany z racji swojej pobożności oraz tragicznej śmierci jako Mikołaj Męczennik. Kanonizowany w 1981 przez Rosyjski Kościół Prawosławny poza Granicami Rosji, a w 2001 przez Rosyjską Cerkiew Prawosławną.

Na jego wykształcenie znaczny wpływ wywarł Konstantin Pobiedonoscew, zwolennik samowładztwa.

Spis treści 1 Rodzina 2 Rządy 3 Uwięzienie i śmierć rodziny carskiej 4 Wywód rodowy 5 Galeria 6 Film 7 Przypisy 8 Bibliografia

[edytuj] Rodzina

26 listopada 1894 poślubił księżniczkę heską – Alicję, kuzynkę cesarza niemieckiego Wilhelma II Hohenzollerna i wnuczkę królowej Wiktorii. Po przejściu na prawosławie Alicja przybrała imię Aleksandra Fiodorowna.

Mikołaj i caryca Aleksandra Fiodorowna mieli cztery córki Olgę, Tatianę, Marię i Anastazję. Piątym dzieckiem był następca tronu – Aleksy, chory na hemofilię.

[edytuj] Rządy

Początek panowania Mikołaja II jest związany z masową tragedią, jaką była w czasie ceremonii koronacji w Moskwie 18 maja 1896 roku panika na Chodynce, która pochłonęła życie prawie 1400 osób.

W polityce wewnętrznej usiłował utrzymać samowładztwo – na początku panowania określał powołanie jakiegokolwiek przedstawicielstwa narodowego jako "nieziszczalne marzenie". W polityce zagranicznej nie bez wahań kontynuował zawarte przez ojca przymierze z Francją i dążył do rozszerzenia wpływów rosyjskich na Bałkanach i w Azji. Nie godził się na żadną formę autonomii dla Kraju Nadwiślańskiego, jak od 1867 określano Królestwo Polskie.

W 1904 r. wypowiedział wojnę Japonii, która była pasmem klęsk wojsk carskich i zakończyła się w 1905 zwycięstwem Japonii. Wywołało to protesty społeczne i żądania przeprowadzenia reform. 22 stycznia 1905 wojsko krwawo rozproszyło pokojową demonstrację w Petersburgu, zorganizowaną przez agenta i prowokatora Ochrany, popa Gieorgija Gapona. Dokładna liczba ofiar nie jest znana, podawane są dane o zabitych i rannych od 400 do 5000. Car przebywający podczas zajść poza Petersburgiem, w Carskim Siole, po powrocie przyjął 19 stycznia zorganizowaną przez władze delegację robotników, którą według cytatu z gazety Nowosti dnia "uszczęśliwił" określeniem zdarzeń jako bolesnych, ale i buntowniczych^[1]. Zajścia Krwawej niedzieli bezpośrednio poprzedziły wybuch rewolucji roku 1905. W konsekwencji Mikołaj II zmuszony był poczynić pewne ustępstwa. 6 sierpnia 1905 wydał manifest powołujący do życia Dumę Państwową, która w założeniu miała być jedynie organem doradczym cara. 30 października wydał tzw. manifest październikowy, znoszący część ustaw represyjnych, m. in. pozwolił wtedy na przywrócenie języka polskiego w szkolnictwie Kongresówki. Wprowadził też wolności obywatelskie, m. in. wolność wyznania, wolność słowa, wolność stowarzyszeń. 23 kwietnia 1906 nadał Rosji konstytucję, która gwarantowała carowi prawo weta ustaw głosowanych w Dumie.

Od 1907 coraz większe wpływy na dworze Mikołaja zdobywał Grigorij Rasputin, który miał w opinii pary carskiej ratować życie choremu na hemofilię następcy tronu.

Zmuszony przez Dumę Państwową i część wyższej generalicji armii czynnej do abdykacji 15 marca 1917 zrobił to w imieniu swoim i syna carewicza Aleksego na rzecz swojego brata, wielkiego księcia Michaiła, który jednak tronu nie przyjął (później został zamordowany, prawdopodobnie przez CzeKa).

[edytuj] Uwięzienie i śmierć rodziny carskiej

Po abdykacji Mikołaj Romanow wraz ze swoją rodziną przebywał w areszcie domowym, początkowo w Carskim Siole, potem w Tobolsku, a w końcu w Jekaterynburgu. W mieście tym zostali uwięzieni w domu inżyniera Nikołaja Ipatiewa – tzw. domu specjalnego przeznaczenia, otoczonym wysokim drewnianym płotem.

Decyzję o egzekucji rodziny carskiej podjęło kierownictwo bolszewików prawdopodobnie na początku lipca 1918. 12 lipca formalną decyzję o rozstrzelaniu cara podejmuje kontrolowany przez bolszewików Urałsowiet. 16 lipca zgodę wydaje na polecenie Lenina – Jakow Swierdłow, przewodniczący Ogólnorosyjskiego Centralnego Komitetu Wykonawczego Rad. W tym czasie spodziewano się rychłego wejścia do Jekaterynburga wojsk Korpusu czeskiego i wojsk białej armii.

16 lipca 1918 cała rodzina położyła się spać około godziny 23. Krótko po północy, już 17 lipca, dowódca domu – Jakow Jurowski (były zegarmistrz i fotograf) obudził całą rodzinę i kazał wszystkim zejść do piwnicy, rzekomo z powodu grożącego im niebezpieczeństwa. Zgodnie z poleceniem Jurowskiego cała carska rodzina – car, jego żona, cztery córki oraz syn, a także przyboczny lekarz doktor Jewgienij Botkin oraz trzy osoby z dobrowolnej służby: kucharz Iwan Charitonow, kamerdyner Aloizij Truppa i pokojówka Anna Demidowa, znaleźli się w małym pokoiku w piwnicy domu Ipatiewa.

Jurowski zgodził się nawet przynieść dwa krzesła, na których zasiedli Aleksandra Fiodorowna oraz słabowity carewicz Aleksy. Po odczytaniu przez Jurowskiego uzgodnionego wcześniej tekstu podanego jako wyrok wszystkie zgromadzone osoby zostały zastrzelone przez Jurowskiego, M. A. Miedwiediewa (członek kolegium Uralskiego Komitetu Centralnego), G. P. Nikulina (zastępca Jurowskiego), P. Z. Jermakowa (komendanta ochrony) i szeregowych ochroniarzy, prawdopodobnie Węgrów lub Łotyszy.

Ciała zostały następnie załadowane na samochód ciężarowy i wywiezione do lasu, na uroczysko "czterej bracia". Tam zwłoki zostały rozebrane (w czasie tej czynności na ziemię wysypywało się wiele drogocennych kamieni zaszytych w ubraniach członków rodziny carskiej), oblane kwasem, poćwiartowane i wrzucone do nieczynnych szybów, które znajdowały się na polanie. Według relacji z ekshumacji prowadzonych pod koniec XX w. w kopalni, po odkryciu w niej szczątków, nie znaleziono ludzkich kości wskazujących na złożenie w niej ciał Aleksego i Anastazji lub Marii, najmłodszych potomków cara. Szczątki Aleksego i Marii zostały znalezione w 2007 roku w Rosji, potwierdziły to testy DNA zrobione w USA. Zostaną pochowane z resztą rodziny carskiej^[2].

Na jednej ze ścian piwnicznego pokoiku domu Ipatiewa znaleziono później napisany ołówkiem następujący, nieco zmodyfikowany, dwuwiersz z Heinego : "Belsatzar war in selbiger Nacht von seinen Knechten umgebracht" (Baltazar został tej nocy przez sługi swe zabity). dodać na koniec można, iż wśród oprawców Mikołaja II i jego rodziny znalazł się niejaki Imre Nagy - późniejszy premier Węgier w czasie powstania 1956 roku, który znalazł się w Jekatierinburgu jako jeniec armii austro - węgierskiej... ( podaję za : Elisabeth Heresch "Mikołaj II - tchórzostwo, kłamstwo i zdrada", str. 341 )

[edytuj] Wywód rodowy

Prapradziadkowie	car Rosji Paweł I Romanow (1754-1801) ∞ 1776 Zofia Wirtemberska (1759-1828)	król Prus Fryderyk Wilhelm III Hohenzollern (1770-1840) ∞ 1793 Luiza Mecklemburg-Strelitz (1776-1810)	wielki książę Hesji Ludwik I Heski (1753-1830) ∞ 1777 Luiza Henrietta Heska (1761–1829)	Karol Ludwik Badeński (1755-1801) ∞ 1774 Amalia Fryderyka Heska (1754-1832)	Fryderyk Karol Schleswig-Holstein-Sonderburg-Beck (1757-1816) ∞1780 Fryderyka Amalia Schlieben (1757-1827)	Karol Hessen-Kassel (1744-1836) ∞1766 Luiza Oldenburg (1750-1831)	Fryderyk Hessen-Kassel (1747-1837) ∞1786 Karolina Polyxena Nassau-Usingen (1762-1823)	Fryderyk Oldenburg (1753-1805) ∞1774 Zofia Fryderyka Mecklenburg-Schwerin (1758-1794)
Pradziadkowie	car Rosji Mikołaj I Romanow (1796-1855) ∞ 1817 Charlotta Hohenzollern (1798-1860)		wielki książę Hesji Ludwik II Heski (1777–1848) ∞ 1804 Wilhelmina Badeńska (1788-1836)		Fryderyk Wilhelm Glücksburg (1785-1831) ∞1810 Luiza Karolina Hesse-Kassel (1789-1867)		Wilhelm Heski (1787-1867) ∞1810 Luiza Karolina Oldenburg (1789-1864)
Dziadkowie	car Rosji Aleksander II Romanow (1818-1881) ∞ 1841 Maria Heska (1824-188)				Król Danii Chrystian IX Glücksburg (1818-1906) ∞1842 Luiza Hesse-Kassel (1817-1898)
Rodzice	car Rosji Aleksander III Romanow (1845 – 1894) ∞ 1866 Dagmara Glücksburg (1847-1928)
Mikołaj II Romanow (ur.6 maja 1868 – zm. 17 lipca 1918) car Rosji
Żona	∞ 1894 Alicja Wiktoria Heska (ur. 6 czerwca 1872 – zm. 17 lipca 1918)
Dzieci	Olga Nikołajewna Romanowa (ur. 15 listopada 1895 – zm. 17 lipca 1918)		Tatiana Nikołajewna Romanowa (ur. 10 czerwca 1897 – zm. 17 lipca 1918)		Maria Nikołajewna Romanowa (ur. 26 czerwca 1899 – zm. 17 lipca 1918)	Anastazja Nikołajewna Romanowa (ur. 18 czerwca 1901 – zm. 17 lipca 1918)		Aleksy Mikołajewicz Romanow (ur. 12 sierpnia 1904 – zm. 17 lipca 1918)

[edytuj] Galeria

Portret Mikołaja II aut. Earnsta Lipgarta

Portret Mikołaja II autorstwa Borisa Kustodiyeva

Moneta

Moneta

[edytuj] Film

• 1971 – Mikołaj i Aleksandra.

Przypisy

[edytuj] Bibliografia

• Łarysa Jermiłowa, Ostatni car, Wyd. Muza, Warszawa 2007, ISBN 978-83-7495-223-1.
• Janusz Kutta, Pamiętnik Mikołaja II, 2006, ISBN 83-89667-55-X.
• Robert K. Massie, Romanowowie: ostatni rozdział, Wyd. Amber, 2007, ISBN 978-83-241-2890-7.
• Shay McNeal, Ocalić cara Mikołaja II, 2004, ISBN 83-7311-895-0.

Szablon:Władca- car Rosji