Jeden Dzień Iwana Denisowicza (ros. Один день Ивана Денисовича) - opowiadanie Aleksandra Sołżenicyna opublikowane w roku 1962 w radzieckim magazynie literackim "Nowy Mir".

Książka opisuje jeden dzień więźnia sowieckiego łagru, Iwana Denisowicza Szuchowa i jest pierwszym utworem laureata literackiej Nagrody Nobla. Po opublikowaniu tytuł ten przyniósł autorowi międzynarodowy rozgłos. Przez 25 lat obowiązywał w Polsce zakaz jego drukowania. Oparta na wątkach autobiograficznych opowieść w realistyczny sposób odtwarza losy zwykłego człowieka zesłanego do gułagu.

[edytuj] Fabuła

Akcja rozgrywa się w ściśle określonych ramach czasowych: od pobudki do nocy. Tytułowy bohater to kołchoźnik skazany za drobne wykroczenie na długi pobyt w obozie pracy, człowiek prosty, którego cały spryt, inteligencja i energia życiowa skierowane są na przeżycie do następnego dnia. Zna reguły życia obozowego, wszystkimi możliwymi sposobami stara się zdobyć trochę pożywienia i uniknąć za to kary.

[edytuj] Charakterystyka utworu

Opowiadanie utrzymane w narracji trzecioosobowej zawiera opisy sytuacji, dialogi więźniów (specyfika gwary obozowej), refleksje bohaterów, które tworzą szczególną całość językową i artystyczną. Niektórzy krytycy uznają książkę za najlepszy utwór Sołżenicyna, który beznamiętnie i spokojnie ukazuje czytelnikowi całą prawdę o wynaturzeniach Gułagu. "Jeden dzień Iwana Denisowicza" to jedno z pierwszych literackich świadectw dotyczących obozów pracy. Decyzję o zgodzie na jego druk podjęło Biuro Polityczne KC KPZR pod przewodnictwem Nikity Chruszczowa. Publikacja utworu stała się sensacją polityczną i literacką.

[edytuj] Zobacz też

• Aleksander Sołżenicyn
• literatura rosyjska