Jasenovac
Jasenovac – miejscowość w Chorwacji, położona w południowej części komitatu Sisačko-moslavačkiego u ujścia rzeki Uny do Sawy (współrzędne geograficzne to 45°16'N 16°55'E). Jasenovac jest stolicą gminy o powierzchni 168,5 km². Populacja miejscowości w 2001 roku wynosiła 2391 mieszkańców z czego 91% to Chorwaci a 5,9% Serbowie.
[edytuj] Obóz koncentracyjny Jasenovac
W czasie II wojny światowej mieścił się tu największy w Chorwacji obóz zagłady, założony przez faszystowskich Ustaszów w sierpniu 1941. Budowa składającego się z pięciu podobozów i zajmującego łącznie prawie 240 km² kompleksu obozowego Jasenovac trwała od sierpnia 1941 do lutego 1942. Dwa najstarsze podobozy Krapje i Bročica zostały zlikwidowane w listopadzie 1941.
Trzy nowo wybudowane podobozy działały do końca wojny:
- Ciglana (Jasenovac III)
- Kozara (Jasenovac IV)
- Stara Gradiška - obóz kobiecy (Jasenovac V)
W skład kompleksu obozowego wchodziły także rozległe tereny na drugim brzegu rzeki Sawy w okolicach miejsciwości Donja Gradina i obóz dla dzieci Sisak, w którym zamordowano ich około 19 tysięcy. Całkowita liczba ofiar – według różnych źródeł – waha się od kilkudziesięciu do kilkuset tysięcy[1].
Przez pewien czas komendantem obozu był były franciszkański zakonnik Miroslav Filipović-Majstorović, powszechnie zwany fra sotona czyli braciszkiem szatanem. Jego specjalnością było osobiste mordowanie kobiet i dzieci. Dla oszczędzania kul podrzynano więźniom gardła - w zawodach urządzonych w obozie 28 sierpnia 1942 zwyciężył Petar Brzica, który w jeden dzień, specjalnym nożem nazywanym srbosjek poderżnął gardła 1360 ludziom.
[edytuj] Przypisy
- ↑ Dokument instytutu Yad Vashem twierdzi na przykład, że w Jasenovac zginąć mogło nawet 600 000 osób, w tym większość Serbów i ok. 25 000 Żydów. Muzeum Holokaustu w Waszyngtonie podaje natomiast następujące statystyki ofiar: od 45 000 do 52 000 Serbów, od 8 000 do 20 000 Żydów, od 8 000 do 15 000 Romów, i od 5 000 do 12 000 Chorwatów i muzułmanów.