Dzisiaj jest wtorek, 02 grudnia 2008 r. 337 dzien roku
Languages:ar | id | bg | ca | ceb | cs | da | de | et | en | es | eo | fr | he | hr | it | ko | lt | hu | nl | ja | no | pl | pt | ru | ro | sk | sl | sr | fi | sv | te | tr | uk | zh






REKLAMA
mp3

Jakub Fryderyk Fries

Jakub Fryderyk Fries (ur. 23 sierpnia 1773r. w Barby nad Łabą, zm. 10 sierpnia 1843r. w Jenie), niemiecki filozof, profesor uniwersytetów w Heidelbergu i w Jenie.

Zapomniany filozof, na którego nazwisko powołują się znakomitości współczesnej matematyki i fizyki.

W 1778 roku został wraz z młodszym bratem oddany do ochronki w Niesky, ponieważ jego ojciec z powodu wielu podróży nie miał dla nich czasu.

W 1792 rozpoczął studia na seminarium teologicznym w Niesky, które ukończył w trzy lata. Tam również zapoznał się z filozofią Kanta, który zachwycił go matematyczną klarownością swych wywodów.

Od 1795 rozpoczął studia prawnicze na uniwersytecie w Lipsku, gdzie zetknął się z filozofią Fichtego, który zaabsorbował go do tego stopnia, że przeniósł się do Jeny, aby móc słuchać jego wykładów. W Jenie poznał chemika Scherera, z którym rozpoczął naukowo owocną współpracę.

Później obejmuje posadę nauczyciela domowego w Zofingen (Szwajcaria), aby jednocześnie pracować nad swoim krytycznym dziełem.

W 1800 wrócił do Jeny jako docent. W tym czasie stał się znany jako autor dzieł: "Reinhold, Fichte, Schelling" oraz "System der Philosophie". W pierwszej pracy wypowiada się bardzo krytycznie o Reinholdzie, Fichtem, Schellingu i Heglu. Heglowi poświęcił później jeszcze jedno krytyczne pismo "Nichtigkeit der Hegelschen Dialektik" (1828).

W roku 1805 został powołany na stanowisko profesora filozofii w Heidelbergu. Na ten czas wypada również jego ślub z Karoliną Erdmann. Zawiązuje przyjaźń z de Wettem i Jacobim. W tym czasie powstaje "Neue Kritik der Vernunft", a także powieść "Julius und Evagoras".

W 1816 roku wrócił do Jeny.

Rok 1819 był dla Friesa tragiczny, jego żona umiera, zaś były student Friesa - Karol Sand - zasztyletował pisarza i rosyjskiego szpiega August von Kotzebue. Na podstawie przeinaczonej treści listu Friesa władze zakazują mu nauczania. Otrzymuje jednocześnie profesurę fizyki i matematyki. Jednak dopiero po latach jest mu dane wrócić w ograniczonym stopniu do nauczania filozofii. Resztę życia poświęcił studiom filozoficznym i fizykalnym. Napisał "Psychische Anthropologie" (1820/21), "Mathematische Naturphilosophie" (1822) oraz "Geschichte der Philosophie" (1837/40).

W pierwszy dzień Nowego Roku 1843 doznał ataku serca, niedługo potem 10 sierpnia po raz drugi, tym razem zakończonego śmiercią.


Polska, Dolar, Forex


Wikipedia jest zarejestrowanym znakiem towarowym Wikimedia Foundation
Wszystkie materiay pochodz z Wikipedii, obite s licencj GNU Free Documentation License