Jakub Baradeusz (ur. ?, zm. 30 lipca 578) (wł. Jakub bar Teofil Burdean; aram. burd'ono - "w łachmanach", od jego imienia pochodzi potoczna nazwa kościoła katolickiego jakobitów) - biskup Edessy, założyciel kościoła katolickiego jakobitów.

Jakub Baradeusz po zdobyciu solidnego wykształcenia postanowił wstąpić do klasztoru Pesilta, gdzie jego ojcem duchowym został Sewerus, patriarcha monofizytów. Baradeusz za poparciem cesarzowej Teodory, wędrując po Syrii w przebraniu żebraka własnym wysiłkiem stworzył organizację kościoła, konsekrując 27 biskupów i setki księży. Organizacja ta pozwoliła jakobitom przetrwać prześladowania ze strony władz bizantyjskich w VI i w VII wieku, najazd krzyżowców w XI wieku, masakrę dokonaną przez Tamerlana, ucisk osmański, masakrę 25 tysięcy Syryjczyków w południowej Turcji. Informacje o życiu Jakuba Baradeusza zostały zebrane w dwóch dokumentach autorstwa Jana Efeskiego, którego Jakub ustanowił biskupem Efezu.