Dzisiaj jest poniedzia³ek, 06 pa¼dziernika 2008 r. 280 dzien roku
Languages:ar | id | bg | ca | ceb | cs | da | de | et | en | es | eo | fr | he | hr | it | ko | lt | hu | nl | ja | no | pl | pt | ru | ro | sk | sl | sr | fi | sv | te | tr | uk | zh






REKLAMA
mp3

Język albański

Gjuha shqipe
Obszar Albania, Kosowo, Macedonia, Czarnogóra, Włochy, Grecja i inne
Liczba mówiących 6,2 mln
Ranking (poza pierwszÄ… 100.)
Klasyfikacja genetyczna Języki indoeuropejskie
*Język albański
Pismo łaciński
Status oficjalny
Język urzędowy Albania, Kosowo, Macedonia
Regulowany przez  ?
Kody języka
ISO 639-1 sq
ISO 639-2 sqi
SIL ALS/ALN/AAE/AAT
W Wikipedii
Zobacz też: język, języki świata
Ten artykuł dotyczy współczesnego języka, używanego w Albanii. Zobacz też: język albański (Kaukaz).

Język albański - język indoeuropejski, którym posługuje się ok. 6,2 mln Albańczyków zamieszkujących Albanię (3,6 mln), Kosowo (1,7 mln), Macedonię (450 tys.), a także Włochy i Grecję. W Albanii, Kosowie i Macedonii posiada on status języka urzędowego. Istnieją dwie odmiany terytorialne języka: dialekt gegijski na północy Albanii, w Kosowie i Macedonii oraz toskijski na południu Albanii, we Włoszech i Grecji. Norma literacka języka, nauczana w szkołach w Albanii, jest oparta głównie na dialekcie toskijskim.

Początki języka sięgają VII-VIII w. n.e. Jest on prawdopodobnie spokrewniony z językami iliryjskim i mesapijskim, które występowały również nad Adriatykiem lub z trako-dackimi. Tę drugą możliwość potwierdzają między innymi pewne podobieństwa z językiem rumuńskim, który ukształtował się prawdopodobnie na trako-dackim substracie językowym, a także liczne podobieństwa pomiędzy słownictwem albańskim i trako-dackim. Najstarszy zapis w tym języku to formuła chrztu, zapisana przez biskupa Pala Engjëlliego w 1462 roku. Współczesny język literacki istnieje od XIX w. Od 1908 do zapisu używa się alfabetu łacińskiego, wcześniej używano alfabetu greckiego, cyrylicy i pisma arabskiego.

Alfabet języka albańskiego zawiera 36 znaków: a, b, c, ç, d, dh, e, ë, f, g, gj, h, i, j, k, l, ll, m, n, nj, o, p, q, r, rr, s, sh, t, th, u, v, x, xh, y, z, zh.

  • ç - wymawiane jak polskie cz
  • dh - wymawiane jak th w angielskim the
  • ë - wymawiane nieco podobnie do y, bÄ…dź w ogóle (zwÅ‚aszcza na koÅ„cu wyrazu) [É™]
  • gj - wymawiane jakby krótkie dź [ÉŸ]
  • ll - wymawiane jak Å‚ sceniczne [É«]
  • nj - wymawiane jak Å„
  • q - wymawiane jak ć [c]
  • r - wymawiane jak sÅ‚abe r [ɾ]
  • rr - wymawiane jak mocne r [r]
  • sh - wymawiane jak sz
  • th - wymawiane jak th w angielskim three
  • x - wymawiane jak polskie dz
  • xh - wymawiane jak polskie dż
  • y - wymawiane jak niemieckie ü
  • zh - wymawiane jak ż

[edytuj] Literatura

  • Jeziorski Marek, WiÅ›niewski Jerzy, SÅ‚ownik minimum albaÅ„sko‑polski i polsko‑albaÅ„ski, Warszawa 1992.
  • Mindak Jolanta, Sawicka Irena, Zarys gramatyki jÄ™zyka albaÅ„skiego, Warszawa 1993.
  • Saneja Mazllum, Wójcik Alina, Mini rozmówki albaÅ„skie, Warszawa 1992.
  • Sawicka Irena, Charakterystyka fonetyki albaÅ„skiej; [w:] Albanistyka polska, red. I. Sawicka, ToruÅ„ 2007, s.183-195.

Porównaj: Język albański (Kaukaz)


Polska, Dolar, Forex


Wikipedia jest zarejestrowanym znakiem towarowym Wikimedia Foundation
Wszystkie materia³y pochodz¹ z Wikipedii, obiête s¹ licencj¹ GNU Free Documentation License