Instrukcja maskujÄ…ca
Podczas eksperymentu prowadzonego w naukach społecznych konieczne jest niekiedy wprowadzenie osób badanych w błąd, ponieważ wiedza co do rzeczywistego celu eksperymentu mogłaby w istotny w sposób wpłynąć na zachowania badanych i zniekształcić wyniki lub zupełnie uniemożliwić przeprowadzenie badania. Na przykład gdyby osoby badane wiedziały, że eksperyment dotyczy ich posłuszeństwa, mogłyby celowo i nienaturalnie zachowywać się jak indywidualiści.
Dlatego nie zawsze informuje się badanych o istocie eksperymentu, lub wprowadza się ich w błąd przy pomocy instrukcji maskujących.
Po zakończeniu eksperymentu konieczne jest odkłamanie badanych, czyli poinformowanie ich o istocie i prawdziwym celu badania oraz wyjaśnieniu wszelkich wątpliwości osób biorących w nim udział.
Słynne i kontrowersyjne eksperymenty w psychologii, gdzie okłamywano badanych to eksperyment Milgrama, eksperyment Ascha, eksperyment Zimbardo. Instrukcja maskująca stosowana jest jednak bardzo często.