Gabriel Brzęk
Gabriel Brzęk (ur. 25 maja 1908 w Błażowej, zm. 29 października 2002 w Lublinie) – polski zoolog i historyk nauki, profesor.
Ukończył II Gimnazjum w Rzeszowie w 1926, a następnie podjął studia zoologiczne na Uniwersytecie Jagiellońskim, które od 1927 kontynuował na uniwersytecie poznańskim, kończąc je tytułem magistra w 1930. W 1932 ukończył drugi kierunek - pedagogikę. Od 1930 był zatrudniony na Katedrze Zoologii uniwersytetu poznańskiego, gdzie też uzyskał doktorat w 1934.
W czasie II wojny światowej, we wrześniu 1939 aresztowany przez Gestapo, osadzony w obozie Daschgangslager koło Swarzędza, skąd wkrótce zdołał zbiec. Poszukiwany przez Niemców w Poznańskiem, przedostał się na Rzeszowszczyznę, gdzie wstąpił do ZWZ, a potem do AK. Piastował wysokie funkcje w Inspektoracie ZWZ i AK Rzeszów, brał udział w Akcji Burza, został odznaczony srebrnym krzyżem Virtuti Militari. 3 grudnia 1944 aresztowany za przynależność do AK przez UB, zwolniony wkrótce dzięki wstawiennictwu świata nauki.
Od schyłku grudnia 1944 podjął pracę na UMCS, gdzie w 1945 uzyskał habilitację, a w 1946 tytuł profesora nadzwyczajnego. Od 1946 do emerytury w 1978 kierował Zakładem Zoologicznym Wydziału Rolnego, a w okresie 1947 - 1956 był dziekanem wydziału. Wydział ten później przekształcił się w Akademię Rolniczą, której pracownikiem, a także prorektorem (1959-1962) został G. Brzęk. Jednocześnie w 1945 zaczął organizować Wydział Farmaceutyczny lubelskiej Akademii Medycznej, w którym również pracował do 1970.
W 1984 r. uzyskał godność doktor honoris causa lubelskich uczelni: Akademii Rolniczej (1984) i Akademii Medycznej (1995).
G. Brzęk był autorem 180 publikacji, w tym 13 książek. Oprócz prac stricte naukowych, miał w dorobku liczne publikacje o historii rozwoju zoologii i biografie wybitnych zoologów.
Wybrane publikacje:
- Rzut oka na rozwój hydrobiologii w Polsce
- Stacja hydrobiologiczna na Wigrach jako warsztat pracy badawczej i kolebka nowoczesnej limnologii polskiej
- Historia zoologii w Polsce.
- Złoty wiek ornitologii polskiej
- Krzysztof Kluk
- Benedykt Dybowski. 1994, Wyd. Polskie Towarzystwo Ludoznawcze, Wrocław.
- Henryk Raabe
- Józef Nusbaum-Hilarowicz
- Historia zoologii we Lwowie i w Wilnie
- O dwu zgaszonych w 1939 roku ogniskach polskiej zoologii. 1995 r., Lubelskie Towarzystwo Naukowe
[edytuj] Bibliografia:
- [1] - strona PAN w Lublinie o prof. Brzęku
- Notka biograficzna w książce G. Brzeka Benedykt Dybowski, 1994, Wyd. Polskie Towarzystwo Ludoznawcze, Wrocław.