Front Przeciwniemiecki
Pierwszy dowódca frontu - Józef Piłsudski
Historia
Państwo	II Rzeczpospolita Polska
Sformowanie	22 maja 1919
Rozformowanie	23 marca 1920
Dowódcy
Pierwszy	gen. Józef Piłsudski
Ostatni	gen. Paul Prosper Henrys
Organizacja
Dyslokacja	Warszawa (sztab)
Podporządkowanie	Naczelne Dowództwo Wojska Polskiego
Rodzaj sił zbrojnych	Wojska lądowe
Skład	Front Litewsko-Białoruski, Front Mazowiecki, Front Pomorski, Front Wielkopolski, Front Południowo-Zachodni, grupa odwodowa gen. Karnickiego

Front Przeciwniemiecki - związek operacyjny Wojska Polskiego utworzony na wypadek inwazji wojsk niemieckich dyrektywą Wodza Naczelnego gen. Józefa Piłsudskiego z 22 maja 1919.

Spis treści 1 Geneza i zadania 2 Dowództwo i skład 2.1 Łącznie 3 Działania 4 Bibliografia

[edytuj] Geneza i zadania

Wraz ze wzrostem napięcia w stosunkach polsko-niemieckich rosło zagrożenie starcia zbrojnego. Potwierdzała to koncentracja wojsk niemieckich koło Torunia i na Górnym Śląsku, szacowana na 300 tysięcy żołnierzy. Polskie Naczelne Dowództwo przewidywało silne uderzenie Reichswehry na Wielkopolskę oraz mniejsze na Warszawę i Suwałki. W związku z tym postanowiono przeciwstawić tym siłom 5 wyższych związków operacyjnych (frontów) podporządkowanych jednemu, nazwanego Frontem Przeciwniemieckim. Jego zadanie polegało na koordynowaniu działań wojsk polskich od Grodna po Cieszyn. Miały one polegać na aktywnej obronie w myśl ogólnych dyrektyw Naczelnego Dowództwa Wojsk Sprzymierzonych. Zamierzano też uderzyć na Wrocław, Gdańsk i Ełk.

[edytuj] Dowództwo i skład

• dowódca
  • gen. Józef Piłsudski (do 22 czerwca)
  • gen. Paul Prosper Henrys (od 22 czerwca)
• skład
  • Front Litewsko-Białoruski (formalnie, faktycznie tylko lewe północne skrzydło)
  • Front Mazowiecki (do 19 października)
  • Front Pomorski (od 19 października)
  • Front Wielkopolski
  • Front Śląski (do 15 czerwca)
  • Front Cieszyński (do 15 czerwca)
  • Front Południowo-Zachodni (od 15 czerwca, od 19 października Front Śląski)
  • grupa odwodowa gen. Karnickiego (do września)

[edytuj] Łącznie

• 156 tysięcy oficerów i żołnierzy (28 czerwca 1919)

[edytuj] Działania

Poszczególne jednostki podporządkowane frontom w przypadku wybuchu wojny miały mieć następujące położenie:

• 1 DPLeg. - Grodno
• 6 DSP (część) - Narew
• 8 DP - Rajgród-Wizna
• 3 DSP - Modlin
• DI - Wisła (Wyszogród-Ciechocinek)
• 2 DSW - Wisła-Krzyż Wielkopolski
• 1 DSW - Puszcza Notecka-Sowin
• 3 DSW - Sowin-Prosna (Wieruszów)
• 1 psb - Wieluń
• 7 DP - Starokrzepice-Myszków
• 2 DSP - Koziegłowy-Wisła
• 6 DP - Przemsza-Strumień

W odwodzie znajdowały się:

• 1 DSP
• grupa gen. Konarzewskiego
• grupa gen. Karnickiego
  • 7 DSP
  • 6 DSP (część)
  • 1 pcz

Od początku istnienia frontu na granicy polsko-niemieckiej (głównie w Wielkopolsce) dochodziło do niewielkich starć granicznych (jak pod Bydgoszczą 6 czerwca, pod Rynarzewem 18 czerwca albo wzajemny ostrzał artyleryjski 1 lipca), jednak latem 1919 generałowie niemieccy, Max Hoffmann i Kurt von dem Borne zdecydowali podjąć lokalne uderzenia, mające na celu sprowokowanie strony polskiej do odwetu i tym samym rozpętania wojny polsko-niemieckiej. W nocy z 22 na 23 czerwca Niemcy zaatakowali niewielkimi siłami polską placówkę graniczną nad Liswartą koło Bolesławca i zostali odparci. 24 czerwca artyleria ostrzelała Bolesławiec i Wieruszów, po czym nastąpiło natarcie niemieckie na te miejscowości. Zostali oni powstrzymani przez 1 Pułk Strzelców Bytomskich i odrzuceni na poprzednie pozycje. Kolejne niewielkie incydenty powtarzały się przez lato, przy czym po podpisaniu przez Niemcy traktatu wersalskiego 28 czerwca były one znacznie słabsze.

W tym czasie zmieniło się dowództwo frontu, gdyż gen. Józefa Piłsudskiego, który musiał wyjechać na Front Galicyjsko-Wołyński zastąpił szef Francuskiej Misji Wojskowej w Polsce gen. Paul Henrys.

Kiedy zagrożenie minęło rozpoczęto wysyłanie oddziałów na wschód. Ostatnim działaniem frontu było przejęcie władzy na terenie Pomorza Nadwiślańskiego zgodnie z rozstrzygnięciami traktatu wersalskiego przyznającego go Polsce. Traktat wszedł w życie 10 stycznia 1920. W związku z tym utworzono Front Pomorski pod dowództwem Józefa Hallera. 17 stycznia wojska polskie wkroczyły na teren Pomorza. 18 stycznia po krótkich starciach z niemiecką strażą graniczną (Grenzschutz) osiągnęły Toruń, 23 stycznia Grudziądz i 10 lutego dotarły do morza, gdzie w rejonie Pucka odbyła się pod przewodnictwem gen. Józefa Hallera uroczystość symbolicznych "zaślubin Polski z morzem".

23 marca 1920 wszystkie fronty rozwiązano, lecz pierwsze jednostki na wschód zaczęto wysyłać już latem 1919 (8, 6 DP, 1 DSW).

[edytuj] Bibliografia

• Davies N. Orzeł Biały, Czerwona Gwiazda. Wojna polsko-bolszewicka 1919-1920, Wydawnictwo Znak 2006, ISBN 83-240-0749-0
• Wawrzyński T., Dowództwa frontów 1919-1920 - biuletyn Centralnego Archiwum Wojskowego nr. 20 (1997)
• Wrzosek M., Wojny o granice Polski Odrodzonej, Wiedza Powszechna 1992, ISBN 83-214-0752-8