Fiszki (fr. fiche) - kartka w kartotece dotycząca określonego hasła i zawierająca związane z nim informacje lub notatki. Fiszki wykorzystuje się m.in. w katalogach bibliotecznych. Te tzw. fiszki bibliograficzne zawierają tytuł książki, jej autora, miejsce i rok wydania itp. (zob. zapis bibliograficzny). Fiszki wykorzystuje się także w innego rodzaju katalogach. Mianem tym można w znaczeniu ogólniejszym określić dowolną, zwykle niewielkich rozmiarów, kartkę zawierającą notatki.

[edytuj] Fiszki jako pomoc naukowa

Fiszki można także wykorzystywać jako pomoc naukową służącą do systematycznego uczenia się. To nic innego jak niewielki kartonik lub kawałek papieru z hasłem, słówkiem lub datą historyczną itp. na awersie oraz definicją, tłumaczeniem lub objaśnieniem na stronie odwrotnej (rewersie). Przy pomocy wielu przegródek (np. w pudełku z przegródkami) lub odrębnych pudełek czy nawet stosów z fiszkami możliwa jest nauka i powtórka wszelkich danych, słówek, faktów czy dat.

Przykład: trzy przegródki: 1, 2 oraz 3. Na początku wszystkie fiszki znajdują się w przegródce 1 - dokonuje się codziennych powtórek fiszek z tejże przegródki; fiszki z przegródki 2 powtarzane są co drugi dzień, fiszki z przegródki 3 np. co czwarty dzień. Jeżeli uczący się zna już odpowiedź, to fiszka wędruje do kolejnej (wyższej) przegródki. Jeżeli nie jest znana prawidłowa odpowiedź, fiszka wędruje do najniższej przegródki. Celem nauki jest umieszczenie wszystkich fiszek w przegródce najwyższej.

Istnieją także modyfikacje pierwotnej metody nauki przy pomocy fiszek polegające np. na tym, że udzielenie niepoprawnej odpowiedzi nie jest traktowane aż tak rygorystycznie i dana fiszka wraca tylko o jeden poziom niżej.

Autorem tego systemu jest niemiecki publicysta Sebastian Leitner, który przedstawił go w roku 1973 w swoim słynnym dziele noszącym pierwotnie tytuł "Lernen lernen" (dzisiejszy tytuł jego książki to "So lernt man lernen", czyli "Tak nauczysz się uczyć").

Obecnie powstają liczne edukacyjne programy komputerowe bazujące na systemie Leitnera, np. Teachmaster, Pauker, jMemorize, kSalomon, Granule. Istnieją także aplikacje tego typu napisane specjalnie dla telefonów komórkowych lub urządzeń typu Palm/PDA/MDA, np. MiniPauker.

[edytuj] Literatura niemieckojęzyczna

• Sebastian Leitner: "So lernt man lernen." wydanie 13. Verlag Herder, Freiburg 1995, ISBN 3-451-05060-9

  w dziele tym przedstawiono systemy autodydaktyczne wykorzystujące metodę fiszek

• Peter Fenske: "Das kleine Buch vom Lernen. Bio-logisch lernen mit der 5-Fächer-Lernbox." AOL Verlag, ISBN 3-89312-411-X

  kompaktowa i przystępna prezentacja różnych technik uczenia się bazujących na metodzie fiszek