Ten artykuł wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Aby uczynić go weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. Adnotacja: Konieczny jest przypis w sekcji Datowanie.

Ewangelia według Marka [Mk lub Mar] - druga, najkrótsza Ewangelia nowotestamentowa, której autorem wedle tradycji chrześcijańskiej był Jan Marek wspomnianego w Dziejach Apostolskich, który miał spisać w Rzymie relację Św. Piotra^[1]. Jest jedną z ewangelii synoptycznych.

Spis treści 1 Autorstwo 2 Datowanie 3 Miejsce powstania 4 Charakterystyka 5 Treść 6 Zakończenie 7 Stosunek do tzw. Tajemnej Ewangelii Marka 8 Manuskrypty 9 Linki zewnętrzne 10 Źródła 11 Przypisy

[edytuj] Autorstwo

Większość współczesnych krytycznych uczonych sądzi, iż Ewangelia Marka powstała anonimowo, a jedynie później dołączono do niej imię Marka, który miał być sekretarzem św. Pawła. Pierwsze dane na temat autorstwa księgi pochodzą bowiem z drugiego wieku n.e.

[edytuj] Datowanie

Zgodnie z teorią dwóch źródeł Ewangelia Marka powstała najwcześniej ze wszystkich czterech Ewangelii Nowego Testamentu. Współcześnie wielu uczonych twierdzi, że powstała tuż przed rokiem 70 n.e.^{[potrzebne źródło]}

[edytuj] Miejsce powstania

Jak i w przypadku pozostałych ewangelii, miejsce powstania Ewangelii Marka pozostaje jedynie przedmiotem domysłów uczonych. Większość uczonych jest skłonna przypuszczać, że miejscem tym był Rzym, gdzie już w czasach działalności św. Pawła istniała gmina chrześcijańska, do której apostoł Paweł napisał list. Wskazówką na rzymskie pochodzenie księgi jest jej język literacki, rojący się od sporej ilości latynizmów i kalek językowych z łaciny. Przykładem jest kalka łacińskiego zwrotu iter facere (pokonywać drogę, iść) przez greckie ’οδον ποιειν (hodon poiein) w Mk 2,23.

[edytuj] Charakterystyka

Ewangelia wg Marka zawiera mało mów Jezusa, natomiast szczegółowo relacjonuje Jego czyny. Język Ewangelii wg Marka jest prosty i niewyszukany. Styl roi się od zapożyczeń z języków semickich i łaciny. Słownictwo jest ubogie, często występują powtórzenia i niezręczności. Głównym tematem księgi jest nadprzyrodzona mądrość i moc Jezusa i jego władza nad Szatanem.

[edytuj] Treść

Ewangelia wg Marka zaczyna się od słów: "Początek Ewangelii [dobrej nowiny] o Jezusie Chrystusie Synu Bożym". Marek pomija całe dzieciństwo Mesjasza, rozpoczynając swoją relację od Chrztu w Jordanie i krótkiego opisu działalności Jana Chrzciciela. Ogólnie możemy wyodrębnić następujące części Ewangelii:

• Przygotowanie do działalności Jezusa (Mk 1,1-13)
• Działalność Jezusa w Galilei (Mk 1,14-7,23)
• Działalność Jezusa poza Galileą (Mk 7,24-9,50)
• Podróż do Jerozolimy (Mk 10,1-52)
• Działalność w Jerozolimie (Mk 11,1-13,37)
• Męka i śmierć Jezusa (Mk 14,1-16,8)
• Zmartwychwstanie (Mk 16,9-20)

[edytuj] Zakończenie

Wersetów Mk 16,9-20 (zob. dłuższe zakończenie Ewangelii Marka) nie ma w części rękopisów, nie znał ich święty Hieronim oraz Euzebiusz stąd niektórzy bibliści uważają je za nieautentyczne i w nowych przekładach zaznacza się ich odrębność. Przeważająca liczba rękopisów włączając w to te najważniejsze zawiera ten fragment^[2]. W komentarzu do Biblii Tysiąclecia podano, że niespójność stylistyczna względem wcześniejszego materiału tej ewangelii może wynikać z tego, że ewangelista Marek postanowił dołączyć relację o ukazywaniu sie Chrystusa po jego zmartwychwstaniu tak jak było to w pozostałych dwóch ewangeliach synoptycznych. Przez niektórych chrześcijan, wersety te, uważane są za natchnione.

Problem autentyczności tego fragmentu wpisuje się w szerszą dyskusję na temat tradycji manuskryptów - zbioru manuskryptów określanych jako Textus receptus (oparte są o nie m.in. polska Biblia Gdańska, angielska King James Version, New King James Version i in.) lub tzw. Nestle Aland (m.in. polska protestancka Biblia Warszawska, katolicka Biblia Tysiąclecia, angielskojęzyczna New International Version i in.).

[edytuj] Stosunek do tzw. Tajemnej Ewangelii Marka

Istnieją przypuszczenia, że Ewangelia Marka może być późniejszą, okrojoną wersją Tajemnej Ewangelii Marka. Niektórzy badacze, skłonni uznać autentyczność Tajemnej Ewangelii Marka. Pozostaje jednak kwestią otwartą, czy Tajemna Ewangelia Marka powstała przed ewangelią kanoniczną, czy należy ją datować na wiek II i uznać za zależną treściowo od kanonicznej Ewangelii Marka. Obecnie jednak wciąż nie rozstrzygnięto, czy Tajemna Ewangelia Marka istniała naprawdę, czy była tylko współczesnym fałszerstwem.

[edytuj] Manuskrypty

Istnieje hipoteza, że papirus 7Q5 znaleziony w Qumran jest najstarszym fragmentem Ewangelii wg Marka, a jednocześnie Nowego Testamentu.

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Ewangelia Marka w tłumaczeniu Biblii Tysiąclecia
• Ewangelia Marka w tłumaczeniu Biblii Brzeskiej

[edytuj] Źródła

• R. T. France The Gospel of Mark: A Commentary on the Greek text
• red. ks. J. Szlaga "Wstęp ogólny do Pisma Świętego" Pallotinum, Poznań - Warszawa 1986. ISBN 83-7014-036-x
• Ks. J. Kudasiewicz "Ewangelie synoptyczne dzisiaj" Warszawa 1986, ISBN 83-7006-098-6

Przypisy