Dębno
 |
Niektóre informacje zawarte w artykule wymagają weryfikacji. Do weryfikacji: na insygniach miasta widnieje data uzyskania praw miejskich 1570 |
| Dębno | |||||
|
|||||
| Województwo | zachodniopomorskie | ||||
| Powiat | myśliborski | ||||
| Gmina - rodzaj |
Dębno miejsko-wiejska |
||||
| Prawa miejskie | 1562 | ||||
| Burmistrz | Piotr Ryszard Downar | ||||
| Powierzchnia | 19,51 km² | ||||
| Położenie (punkt) | 52° 44' 20 '' N 14° 41' 52 '' E |
||||
| Ludność (2007) • liczba • gęstość |
14 115 709 os./km² |
||||
| Strefa numeracyjna (do 2005) |
95 | ||||
| Kod pocztowy | 74-400 | ||||
| Tablice rejestracyjne | ZMY | ||||
Położenie na mapie Polski  Dębno
|
|||||
| TERC10 (TERYT) |
4324310034 | ||||
| SIMC10 | 0935305 | ||||
| Miasta partnerskie |  Strausberg Tczew Renkum Rosarito Terezin Kursk |
||||
|
Urząd miejski3
ul. Piłsudskiego 5 74-400 Dębnotel. 95 760-30-01; faks 95 760-20-30 |
|||||
| Strona internetowa miasta | |||||
Dębno (niem. Neudamm) to miasto w południowo-zachodnim krańcu woj. zachodniopomorskiego, w powiecie myśliborskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Dębno, położone na Równinie Gorzowskiej, w pasie Pojezierza Południowopomorskiego. Siedziba tutejszego dekanatu.
W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. gorzowskiego.
Według danych z 31 grudnia 2007, miasto miało 14 115 mieszkańców.
Przez środek miasta przechodzi droga krajowa nr 23, która łączy miasto z siedzibą powiatu (Myślibórz) oraz z Kostrzynem nad Odrą. Od Dębna rozpoczyna się droga wojewódzka nr 127, biegnąca do drogi krajowej nr 31, oraz droga wojewódzka nr 126, która biegnie w kierunku Mieszkowic i dalej wzdłuż Odry.
Części miasta stanowią dawne miejscowości Dzicze oraz Prusiec.
Spis treści |
[edytuj] Historia
Dębno pierwszy raz wymieniono opisując mury i bramy grodu za czasów wspólnego panowania Joachima I i Ottona III. W roku 1261 osadę nabyli templariusze, a od 1337 roku była w posiadaniu joannitów. Margrabia Jan Kostrzyński w 1540 roku nabył te tereny, w zamian za inne ziemie joanitów, jako prezent dla swojej żony Katarzyny Brunszwickiej. Katarzyna Brunszwicka pozwoliła osiedlić się prześladowanym religijnie tkaczom holenderskim, którzy musieli opuścić swoją ojczyznę. W Dębnie posiadali oni kościół i szkołę. Prawa miejskie otrzymało w 1562 r. miasto założone przez Katarzynę Brunszwicką małżonkę Jana Kostrzyńskiego. W tym czasie Christoph Runge założył papiernię, a w 1568 roku Leonhard Thurneysser uruchomił drukarnię. Dębno posiadało trzy bramy miejskie, ale nie miało murów tylko otoczone było umocnieniami ziemnymi. Podczas wojny trzydziestoletniej zabudowa miasto bardzo ucierpiała. W XVIII wieku nastąpił dalszy rozwój przemysłu tekstylnego oraz znaczne zwiększenie produkcji, na co miało ogromny wpływ uruchomienie w 1731 roku przędzalni wełny. W 1794 roku branża tekstylna skupiała w cechu 146 mistrzów tkackich. W 1845 roku rozbrano wybudowany w XVI wieku kościół. W 1852 roku wybudowano nową drogę, która przebiegając przez Dębno zwiększyła rangę miasta i pozytywnie wpłynęła na jego rozwój. W 1882 r. otwarto linię kolejową ze Stargardu Szczecińskiego przez Pyrzyce i Myślibórz do Kostrzyna nad Odrą. Po roku 1880 zaczęły powstawać w mieście pierwsze fabryki kapeluszy. W krótkim czasie kapelusze z Dębna stały się znanym i cenionym towarem nie tylko w Niemczech, ale w poza granicami. W 1927 roku największymi zakładami w mieście było pięć fabryk kapeluszy i dziewięć zakładów włókienniczych. Znane również były zakłady drukarskie należące do J. Neumanna. Podczas II wojny światowej w mieście działało kommando pracy przymusowej jako filia obozu koncentracyjnego Sachsenhausen. W drugiej połowie stycznia 1945 roku dotychczasowi mieszkańcy miasta w większości udali się w głąb Niemiec, w mieście znaleźli się uchodźcy z Wielkopolski. Do tego czasu miasto pozostawało nieuszkodzone. Dopiero po wkroczeniu Armii Czerwonej nastąpiło burzenie zabudowy miasta . W 1945 roku miasto przeszło pod administrację polską i otrzymało nazwę Dębno. Ludność niemiecka został wysiedlona za Odrę.
W latach 1950-1975 Dębno było miastem powiatowym, siedzibą powiatu chojeńskiego w (województwie szczecińskim).
W 1975 r. weszło w skład województwa gorzowskiego. W 1993 roku na północny-wschód od miasta odkryto największe złoże ropy naftowej w Polsce, wobec czego do dziś nazywane jest "Polskim Kuwejtem". W 1999 r. linia kolejowa Pyrzyce-Kostrzyn nad Odrą została zamknięta.
[edytuj] Zabytki
- Kościół św. apostołów Piotra i Pawła
- kamienice (ul. Armii Krajowej 2, 4)
- poczta (ul. Armii Krajowej 6)
- wille (ul. Baczewskiego 3, 5)
- wille (ul. Mickiewicza 32, 43)
[edytuj] Gospodarka
W mieście wg danych1 z 2006 roku działało 1 554 prywatnych podmiotów gospodarczych, z czego 1 201 stanowiły osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą.
Niedaleko od miasta znajduje się złoże ropy naftowej (Barnówko-Mostno-Buszewo) o zasobach wydobywalnych ponad 10 mln ton ropy[1]. Jego eksploatacja rozpoczęła się w 1. kwartale 2000 roku i jest prowadzona przez Zielonogórski Zakład Górnictwa Nafty i Gazu.
[edytuj] Oświata
W Dębnie znajdują się dwa przedszkola, 2 szkoły podstawowe, 3 gimnazja, 2 zespoły szkół ponadgimazjalnych. Lista szkół w mieście:
- Szkoła Podstawowa nr 1 im. Komisji Edukacji Narodowej
- Szkoła Podstawowa nr 3 im. Jarosława Dąbrowskiego
- Gimnazjum Publiczne im. Arkadego Fiedlera
- Gimnazjum Publiczne dla Dorosłych w Dębnie
- Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 1 im. Juliusza Słowackiego
W Dębnie znajduje się Punkt Wykładowy Uniwersytetu Szczecińskiego, którego placówką jest tutejsze Centrum Kongresowe US. Uczelnia oferuje studia niestacjonarne w kierunkach: ekonomia, socjologia, zarządzanie i marketing.
[edytuj] Kultura
Miasto posiada dwie instytucje kulturalne. Biblioteka Publiczna Miasta i Gminy Dębno posiada księgozbiór wypożyczalni liczący ok. 45 tys. woluminów, natomiast księgozbiór czytelni to ok. 10 tys. woluminów. Biblioteka posiada także oddział dla dzieci, zbiór książek związanych z regionem, a także stanowiska komputerowe tzw. "czytelnia internetowa". Drugą instytucją kulturalną jest Dębnowski Ośrodek Kultury, który poza szeroką działalnością kulturalną prowadzi wiele zajęć i sekcji m.in. muzyczna, teatralna, fotograficzna, krótkofalarska, taneczna, aerobiku oraz kółko plastyczne. W Dębnie znajduja się także filia Pedagogicznej Biblioteki Województwa Zachodniopomorskiego im. Heleny Radlińskiej w Szczecinie.
[edytuj] Sport
Miejscową drużyną piłki nożnej jest Miejski Klub Sportowy Dąb Dębno. Klub powstał 21 czerwca 1945, posiada barwy biało-zielone, a swoje mecze rozgrywa na Stadionie im. H. Witkowskiego przy ul. Gorzowskiej 7. Obecnie (sezon 2008/2009) zespół gra w III lidze w grupie pomorskiej.
Co roku w Dębnie odbywa się Maraton. Pierwszy bieg odbył się 22 lipca 1966 r. na trasie Cedynia-Siekierki. Obecnie jego trasa to: Dębno-Dargomyśl-Cychry-Dębno.W latach 1991-1998 nie odbył on się. Organizowane są: Mistrzostwa Polski Mężczyzn,Mistrzostwa Polski Kobiet, Mistrzostwa Polski Policjantów, a dzień wcześniej dla młodzieży szkolnej organizowane są Biegi Uliczne im. Henryka Witkowskiego. Rekord mężczyzn to 2:10:34, a kobiet 2:32:09.
[edytuj] Zieleń miejska
Powierzchnia gruntów leśnych w granicach miasta (wg danych z 2006 roku1) wynosiła 589,3 ha (30,2% pow. miasta), natomiast powierzchnia użytków rolnych 837 ha (wg danych z 2005 r.1), co stanowi 43% powierzchni miasta. W centralnej części Dębna znajduje się jezioro Lipowo, a nieopodal przy ul. Myśliborskiej założony jest Park im. Kracickiego o pow. 6,5 ha. Dębno posiada 33 zieleńce o łącznej powierzchni 5,0 ha.
[edytuj] Administracja
Miasto podzielone jest na 2 okręgi wyborcze. Mieszkańcy Dębna wybierają do rady miejskiej 14 radnych (10 z 21). Pozostałych 7 radnych wybierają mieszkańcy terenów wiejskich gminy Dębno. Organem wykonawczym jest burmistrz, którym obecnie jest Piotr Downar. Siedzibą władz jest budynek przy ul. Piłsudskiego 5.
Burmistrzowie Dębna (po 1990 r.):
- Piotr Ryszard Downar (od 2002 r.)
[edytuj] Miasta partnerskie
Strausberg - Niemcy od 1978
Renkum - Holandia od 1990
Rosarito - Meksyk od 1996
Tczew - Polska od 2000
Kursk - Rosja od 2001
Terezin - Czechy od 2002
[edytuj] Religia
Na terenie miasta działalność duszpasterską prowadzą następujące kościoły:
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Mapa miasta na stronie UM
- Mapy: Autopilot • Google Maps • Szukacz • Targeo • Zumi
- Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi
|
||||||||||
Miasta: Barlinek • Dębno • Myślibórz
Gminy miejsko-wiejskie: Barlinek • Dębno • Myślibórz
Gminy wiejskie: Boleszkowice • Nowogródek Pomorski
Przypisy
- ↑ Strona Zielonogórskiego Zakładu Górnictwa Nafty i Gazu [dostęp 20 kwietnia 2008]