Czwartorzęd

We wcześniejszym podziale okresem poprzedzającym czwartorzęd był trzeciorzęd. Został on później podzielony na paleogen i neogen. Według nowszego podziału dokonanego przez Międzynarodową Komisję Stratygraficzną w 2004 r.czwartorzęd miał nie istnieć jako okres, a plejstocen i holocen wchodziły w skład neogenu (23 mln lat temu do chwili obecnej). Na skutek protestów społeczności geologów czwartorzędu, w 2006 r. Międzynarodowa Komisja Stratygraficzna dopuściła (na razie nieformalne) stosowanie nazwy czwartorzęd w randze podery, rozciągając zarazem jego dolną granicę do 2,59 mln lat, a więc obejmując także ostatnie piętro pliocenu – gelas. Dyskusje na ten temat wciąż trwają.

[edytuj] Klimat

W plejstocenie klimat często ulegał zmianom, ochłodzeniom towarzyszyło powstawania lądolodów i zwiększenie wilgotności (na niższych szerokościach geograficznych). Okresom ociepleń towarzyszyło topnienie pokryw lodowych (całkowite lub częściowe) oraz pustynnienie obszarów równikowych. Holocen rozpoczął się około 11,7 tysięcy lat temu, wraz z ustąpieniem ostatniego lądolodu z terenów środkowej Europy.

[edytuj] Migracje

Lądolody kontynentalne powodowały wycofywanie się morza; dzisiejszy szelf Morza Północnego był wówczas obszarem zamieszkanym przez paleolityczne ludy koczownicze. Istnieje teoria, że przez most lądowy przez Cieśninę Beringa została zasiedlona Ameryka.

[edytuj] Obszar Polski

Formacje plejstoceńskie pokrywają ponad 90% terytorium terenu Polski. Najstarsze zlodowacenie Narwi objęło jedynie Polskę północno-wschodnią po Polesie Lubelskie, Kujawy i fragment Wielkopolski.

Glacjały – zlodowacenia z Półwyspu Fenoskańskiego I zlodowacenie – Dunaju i Grunu Ślady: rzecznolodowcowe piaski, piaskowce, żwiry

Zlodowacenie Mintel – w Polsce zlodowacenie krakowskie Ślady: utwory rzecznolodowcowe od Karpat do Sudetów

Interglacjał – Glacjał Wielki (Mazowiecki) Ślady: doliny rzeczne (pierwsza sieć rzeczna)

II zlodowacenie – Risu (w Polsce zlodowacenie środkowopolskie) Chełm, Lublin, Góry Świętokrzyskie, Kielce, Częstochowa, Katowice, Sudety

Interglacjał emski transgresja morska objęła obniżenie całej Polski aż po Holandię, po rzekę Em Ślady: osady morskie z morską fauną małżów

III zlodowacenie – Wirnu (w Polsce zlodowacenie bałtyckie) Czoło lodowca sięgało Gubin, Zielonej Góry, Leszna, Ostrołęki. Ślady: formy morfologiczne (rzeźba glacjalna), wygłady

[edytuj] Zobacz też

[edytuj] Linki zewnętrzne

tabela stratygraficzna ostatnich 2,7 mln lat Międzynarodowej Komisji Stratygrafii – Subkomisji Czwartorzędu (wersja 2007 r.) – czwartorzęd istnieje jako formalna jednostka i jest przesunięty ostatecznie do 2,6 mln lat.
tabela stratygraficzna ostatnich 2,7 mln lat Międzynarodowej Komisji Stratygrafii – Subkomisji Czwartorzędu (wersja 2005 r.)
Ber A., Lindner L., Marks L., 2007. Propozycja podziałuu stratygraficznego czwartorzędu Polski. Przegląd Geologiczny, 55, 2, 115-118.

Źródło: „http://pl.wikipedia.org/wiki/Czwartorz%C4%99d”

Kategoria: Era kenozoiczna