Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych
Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych – publikowana przez Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody i Jej Zasobów (IUCN) lista zagrożonych wyginięciem gatunków organizmów. Ukazała się po raz pierwszy w 1963 roku. Ostatnia edycja Czerwonej Księgi (rok 2008) zawiera spis 44838 gatunków (ponad 32 tysiące gatunków zwierząt, ponad 12 tysięcy gatunków roślin oraz 3 gatunki grzybów), z których 16928 jest zagrożonych wyginięciem[1]. Większość z nich uzyskała status zagrożonych w wyniku działalności człowieka.
Spis treści |
[edytuj] Kategorie zagrożenia gatunków
Informacje gromadzone w systemie IUCN są grupowane w kategoriach określających stopień zagrożenia wyginięciem danego gatunku. Kryteria zaliczenia gatunku do danej kategorii w roku 2001 określono w dokumencie 2001 Categories & Criteria (version 3.1).
| oszacowane | rozpoznane | EX | wymarłe (extinct), oznaczane znakiem † | |
| EW | wymarłe na wolności (extinct in the wild) - wymarłe w stanie dzikim - klasyfikuje się jako wymarłe na wolności, co oznacza, że pojedyncze okazy, czy nawet populacje mogą żyć jeszcze w hodowlach i ogrodach zoologicznych | |||
| zagrożone wyginięciem |
CR | krytycznie zagrożone (critically endangered) - najbardziej zagrożone gatunki | ||
| EN | zagrożone (endangered) - przypisuje się im wysokie ryzyko wymarcia w niedalekiej przyszłości | |||
| VU | narażone (vulnerable) - gatunki, które mogą wymrzeć stosunkowo niedługo, choć nie tak szybko jak zagrożone | |||
| NT | bliskie zagrożenia (near threatened) - gatunki bliskie zaliczenia do poprzedniej kategorii, ale jeszcze się do niej nie kwalifikujące | |||
| LC | najmniejszej troski (least concern) | |||
| niedostatecznie rozpoznane | DD (data deficient) - taksony o nieokreślonym stopniu zagrożenia, wymagającym dokładniejszych danych. | |||
| nie oszacowane według kryteriów IUCN | NE (not evaluated) | |||
W latach 1994-2001 stosowane były również kategorie (wersja 2.3)
- LR/nt (ang.: Lower risk/near threatened - niższego ryzyka/bliskie zagrożenia) - odpowiednik NT
- LR/lc (ang.: Lower risk/least concern - niższego ryzyka/najmniejszej troski) - odpowiednik LC
- LR/cd (ang.: Lower risk/conservation dependent - niższego ryzyka/uzależniony od zabiegów ochronnych) - obecnie nie stosowana
[edytuj] Statystyki IUCN [2]
| Liczba gatunków | W tym w kategorii | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| opisanych | oszacowanych | zagrożonych | EX | EW | CR | EN | VU | |||
| Ssaki | 5488 | 5488 | 100% | 1141 | 21% | 76 | 2 | 188 | 448 | 505 |
| Ptaki | 9990 | 9990 | 100% | 1222 | 12% | 134 | 4 | 190 | 361 | 671 |
| Gady | 8734 | 1385 | 16% | 423 | 31% | 21 | 1 | 86 | 134 | 203 |
| Płazy | 6347 | 6260 | 99% | 1905 | 30% | 38 | 1 | 475 | 755 | 675 |
| Ryby | 30700 | 3481 | 11% | 1275 | 37% | 90 | 13 | 289 | 269 | 717 |
Przypisy
- ↑ Numbers of threatened species by major groups of organisms (1996–2008)] (en) (format pdf)
- ↑ Status category summary by major taxonomic group (animals) (en) (format pdf)
[edytuj] Zobacz też
- Polska Czerwona Księga Roślin
- Polska Czerwona Księga Zwierząt
- Czerwona lista roślin i grzybów Polski