Bakteriofag, fag - wirus atakujący bakterie. Przeważnie dany bakteriofag zdolny jest do infekcji tylko jednego gatunku (a czasem tylko szczepu) bakterii. Mogą przybierać kształty złożone (buławkowate), pałeczkowate lub wielościenne.

Zakażenie następuje w ten sposób, że kwas nukleinowy jest przez ogonek wstrzykiwany do komórki bakterii, część białkowa wirusa (tzw. otoczka czyli kapsyd) pozostaje na zewnątrz. Bakteriofagi zjadliwe namnażają się i zabijają bakterię, łagodne zaś wbudowują się w chromosom komórki bakteryjnej i mogą istnieć przez wiele pokoleń bakterii.

Podzielić je można na bakteriofagi zawierające:

• dwuniciowy DNA (największa grupa)budowa mieszana, wielościenna główka 100 nm, ogonek
• jednoniciowy DNA 27 nm, wielościenne lub helikalne
• RNA 20-25 nm, wielościenne

Wybrane szczepy bakteriofagów są wykorzystywane do niszczenia chorobotwórczych bakterii. Terapia fagowa jest stosowana w przypadku infekcji antybiotykoopornych. W Polsce oferuje ją Instytut Immunologii i Terapii Doświadczalnej Polskiej Akademii Nauk we Wrocławiu.

[edytuj] Modelowe bakteriofagi

Wiele bakteriofagów jest intensywnie badanych, m. in.

• bakteriofag lambda
• bakteriofag T4 - DNA ma 170 kbp (1 kpb = 1.000 par zasad) rozmiary 90x200 nm. Fag ten ma 6 nóżek pozycjonujących kurczliwą szyjkę wstrzykującą kapsyd DNA przez zliowana ścianę do bakterii na której się zaabsorbował. Modelowy fag najwcześniej znany z łysinek na posiewach E.coli.,
• bakteriofag T7 - DNA ma 40 kb kapsyd 22 nm średnicy a ogonek 10 nm
• bakteriofag ΦX174
• bakteriofag M13

[edytuj] Zobacz też

• cykl lityczny
• cykl lizogenny

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Pożeracze bakterii artykuł z tygodnika "Wprost"