Armia Pomorze

Armia "Pomorze" - związek operacyjny Wojska Polskiego istniejący podczas wojny obronnej 1939 r.

Spis treści

1 Dowództwo
2 Geneza i zadania
3 Skład
- 3.1 Jednostki
- 3.2 Łącznie
4 Ważniejsze bitwy
5 Bibliografia

[edytuj] Dowództwo

Dowódca - gen. dyw. Władysław Bortnowski,
szef sztabu - płk dypl. Ignacy Izdebski,
szef oddziału I mjr dypl. Jan K. Jastrzębski,
szef oddziału II ppłk dypl. Antoni K. Rosner (z Komisariatu Rządu w Gdańsku),
oficer oddziału II mjr dypl. Antoni Malinowski (III oficer sztabu Insp. Armii w Toruniu),
szef oddziału III mjr dypl. Jerzy Kirchmayer (II oficer sztabu Insp. Armii w Toruniu), od połowy lipca ppłk dypl. Aleksandrowicz (ze Sztabu Głównego),
oficer oddziału III mjr dypl. Ksawery Floryanowicz (d-ca dyonu 26 pal),
kwatermistrz ppłk dypl. Czesław Kopański (z-ca d-cy pułku w Stanisławowie),
szef oddziału IV ppłk dypl. Stanisław Kłosowicz (ze Sztabu Głównego),
dowódca artylerii płk Józef Korycki (d-ca 8 grupy artylerii),
dowódca lotnictwa płk Bolesław F. Stachoń (d-ca 4plot),
dowódca saperów ppłk Emil Strumiński (oficer sap. Insp. Armii w Toruniu),
oficer saperów kpt. dypl. Feliks Grzegrzółka (z 8bsap),
oficer saperów kpt. Edward Szybler (z Insp. Armii w Toruniu),
oficer saperów kpt. inż. Wacław N. Cichocki (z Insp. Armii w Toruniu),
oficer saperów kpt. Wacław P. Janaszek (z 8 bsap),
oficer art. plot kpt. Tadeusz Muszyński (z 8 daplot),
dowódca łączności ppłk Jan Kaczmarek (d-ca grupy łączności Kraków),
oficer łączności mjr Stanisław Kochański (z Insp. Armii w Toruniu),
oficer ordynansowy mjr Juliusz Kroenitz,
delegat bydgoskiej Dyrekcji Poczt i Telegr. inż. Stanisław Ostrowski,
szef kompanii kolejowej mjr w st. sp. Michał Galiński, szef wydz. wojskowego bydgoskiej Dyrekcji Kolejowej.

[edytuj] Geneza i zadania

Utworzona 23 marca 1939 r. w celu obrony Pomorza przed atakiem niemieckim z kierunków zachodniego i wschodniego.

Armii powierzono zadanie działania w pasie:

granica północna – granica z Wolnym Miastem Gdańskiem i dalej w kierunku zachodnim wzdłuż linii: od Tczewa, przez Skarszewy do Kościerzyny;

granica południowa – wzdłuż linii: Łobżenica, Nakło nad Notecią, Władysławowo , Broniewo do Modliborzyc;

granica wschodnia – wzdłuż linii: Rybno, Górzno, Gójsk do Dobrzynia nad Wisłą;

granica zachodnia - granica z Rzeszą Niemiecką.

Od tak wyznaczonego pasa, na północy miało działać Dowództwo Obrony Wybrzeża, podległe Dowództwu Floty, na południu Armia „Poznań” pod dowództwem gen. Kutrzeby, na wschodzie Armia „Modlin” pod dowództwem gen. Przedrzymirskiego.

Pod koniec marca, po powrocie do Torunia z Generalnego Inspektoratu Sił Zbrojnych, gen. Bortnowski postawił zadania poszczególnym wielkim jednostkom:

15 Wielkopolska Dywizja Piechoty (dowódca gen. bryg. Przyjałkowski) otrzymała zadanie obrony przedmościa Bydgoszcz od zachodu, w oparciu o skraje lasów nadleśnictwa Jachcice oraz zamknięcia przejść przez Kanał Górnonotecki. Dowódcy dywizji został podporządkowany nakielski batalion ON, którego zadaniem było zamknięcie, w okolicach Nakła, przejść przez Noteć na jej południowym brzegu. Północna granica pasa działania dywizji przebiegała wzdłuż linii: Wojnowo – Mrocza – Łobżenica, zaś południowa stanowiła granicę pasa działania armii.

16 Pomorska Dywizja Piechoty (dowódca płk dypl. Świtalski) otrzymała zadanie utrzymania linii rzeki Osy od jej ujścia do Wisły do Jeziora Duże koło wsi Gruta. Zachodnia granica pasa działania dywizji opierała się o Wisłę, wschodnia o linię Łasin – Słup – Radzyń Chełmiński.

4 Dywizja Piechoty (dowódca gen. Bołtuć) otrzymała zadania:

– zamknąć, na kierunku północno-wschodnim, węzeł komunikacyjny Brodnica na linii Tama Brodzka – jeziora: Bachotek, Strażyn, Zbiczno i Ciche koło miejscowości o tej samej nazwie;

–ewentualnie uderzyć głównymi siłami dywizji na nieprzyjaciela z rejonu Czekanowa w przypadku gdyby usiłował on obchodzić prawe skrzydło 16 DP, bądź atakował w kierunku Wąbrzeźno – Toruń;

–prowadzić rozpoznanie kawalerią dywizyjną w kierunku na Lidzbark Welski i utrzymywać łączność z armią „Modlin”.

Zachodnia granica pasa działania dywizji stanowiła wschodnią granicę działania 16 DP, zaś wschodnia granica stanowiła granicę działania armii.

Pomorska Brygada Kawalerii (dowódca gen. bryg. Grzmot-Skotnicki) otrzymała zadanie opóźniania ruchów nieprzyjaciela poprzez wiązanie go w walce i niszczenie w korytarzu ograniczonym północną granicą działania 15 DP i północną granicą działania armii. Wyznaczono szosy (w rejonie działania brygady): Sępolno – Koronowo, Chojnice – Tuchola – Chełmno, Więcbork – Bydgoszcz, Chojnice – Tczew i Kościerzyna – Tczew jako szlaki, wzdłuż których prowadzone miały być działania. Dowódcy brygady zostały podporządkowane bataliony ON w rejonie oraz batalion strzelecki z Chojnic.