Arkoza – odmiana piaskowca (arenitu) zawierająca co najmniej 25% skaleni.

• zwięzła skała osadowa, okruchowa.
• złożona głównie z ziaren kwarcu, miki i ziaren skaleni potasowych w ilości ponad 25% ogółu składników .
• Zabarwienie najczęściej różowe, czerwonawe lub szare (jest czasem podobna do granitu, z którego się wywodzi.
• Struktura gruboziarnista, o słabym zazwyczaj stopniu spojenia, okruchy scementowane najczęściej lepiszczem wapiennym lub ilastym.
  

Może powstać w:

• • środowisku lądowym ze zwietrzeliny masywów granitoidów lub gnejsów bogatych w skalenie, w warunkach klimatu suchego lub zimnego. W takich warunkach zachodzi dezintegracja bez rozkładu skaleni.
  • morzach przyległych do masywów granitowych lub gnejsowych mogą się tworzyć piaski arakozowe (zwłaszcza, gdy osady szybko się gromadzą i nie są przerabiane przez fale).

• Tworzeniu się arkoz sprzyja krótki transport, gdyż w czasie dłuższego transportu skalenie mogą ulec roztarciu i rozkładowi.
• Występowanie arkoz lub szarogłazów o dużych miąższościach wskazuje na intensywną erozję i szybką sedymentację.
  

W Polsce występuje m.in. pod Krakowem tzw. arkoza kwaczalska – powstała na lądzie w warunkach klimatu suchego.

[edytuj] Zobacz też

• szarogłaz, łupek ilasty, skały okruchowe, ił, kwarcyt

[edytuj] źródła

• Encyklopedia Audiowizualna Britannica tom 18 Geologia