Antropologia (nauka)
Antropologia (gr. άνθρωπος anthropos – człowiek, λόγος logos – nauka) - nauka, która zajmuje się badaniem człowieka jako jednostki i jako społeczności. W znaczeniu obszerniejszym wykorzystuje wiele nauk zajmujących się w mniejszym lub większym stopniu człowiekiem i jego życiem (medycyna, psychologia, socjologia), jednakże uwzględnia je o tyle, o ile ich zdobycze mają znaczenie dla zrozumienia właściwości i rozwoju człowieka. Antropologia w ściślejszym tego słowa znaczeniu jest gałęzią nauk przyrodniczych zajmującą się człowiekiem i rasami etnograficznymi a jej gałąź paleoantropologia zajmuje się także różnymi podgatunkami a nawet gatunkami rodzaju Homo. Antropologia posługuje się narzędziami takimi jak reszta nauk porównawczych, a do najważniejszych z nich należą:
Najważniejsze dziedziny antropologii to:
- antropologia fizyczna (czyli biologia porównawcza człowieka)
- antropologia kulturowa
- archeologia
- lingwistyka
- paleoantropologia
[edytuj] Początki antropologii
Antropologia jako osobna gałąź wiedzy ludzkiej istnieje stosunkowo krótko. Wprawdzie jej początków doszukiwać się można już w starożytnej Grecji, w pismach Herodota, Hipokratesa i innych, naukowe jednak ujęcie i podstawy tej dziedziny wiedzy ludzkiej przedstawił dopiero chirurg francuski Paul Broca. On pierwszy określił dokładnie zadania antropologii i opracował metody jej badań, kładąc tym samym podwaliny pod tę nową dziedzinę wiedzy. W roku 1859 założył w Paryżu pierwsze Towarzystwo Antropologiczne, a w 1876 r. powstała tam z jego inicjatywy pierwsza szkoła antropologiczna: L'Ecole d'Antropologie de Paris..
W Polsce początków antropologii możemy się dopatrywać w legendzie o Lechu, Wandzie i innych przodkach, dziełach Galla, Kadłubka i historiach rodów.
Na przełomie XIII i XIV wieku kronikarz Dzierzwy (Mierzwy), na bazie kompilacji Annales Polonorum Historiae próbuje wywieść pochodzenie Polaków od Jozefata. Mimo iż w owym czasie była taka moda to jednak jego poglądy nie zakorzeniły się a dziś wiemy że świat istnieje znacznie dłużej niż sobie zapisali żydowscy pisarze.
Jędrzej Śniadecki w 1811 r. w swej "Teorii jestestw organicznych" nakreślił jako pierwszy w Polsce zarys tej nauki. Współcześnie z działalnością antropologiczną Paula Broca w Paryżu na Uniwersytecie Jagiellońskim wykładał antropologię znany naukowiec i lekarz Józef Majer (1808-1899). Dzięki temu uczonemu powstała w 1876 przy Akademii Umiejętności w Krakowie Komisja Antropologiczna.
[edytuj] Zobacz też
- antropogeneza, etnologia, etnografia, proksemika, rasa, typologia antropologiczna
- najważniejsze nurty w antropologii i ich przedstawiciele
- przegląd zagadnień z zakresu antropologii
fizyczna • kulturowa • społeczna • paleoantropologia • religii • polityczna • interpretatywna • sportu