Alba (szata liturgiczna)
Alba - biała (łac. albus – biały) szata liturgiczna, noszona przez księży katolickich obrządku łacińskiego pod ornatem oraz przez prezbiterów wielu kościołów protestanckich. W liturgii Kościołów wschodnich odpowiednikiem alby jest sticharion.
W Kościele katolickim mają prawo nosić ją także posługujący wszystkich stopni, od pełniących funkcje liturgiczne ministrantów, przez posiadających tzw. posługi lektorów i akolitów, a na diakonach skończywszy.
Alba jest szatą o długich, dość szerokich rękawach, sięgającą do kostek, wywodzącą się ze starożytnej tuniki. Pierwotnie sporządzana z lnu, współcześnie również z innych tkanin szlachetnych.
[edytuj] Kościoły katolickie
Albę zakłada się zawsze wtedy, gdy nosi się stułę oraz ornat lub dalmatykę. Gdy się tego nie czyni, wolno założyć mającą tę samą symbolikę szatę krótszą, jaką jest komża. Kapłani i alumni seminariów pod komżę zakładają sutannę, ministranci powinni zaś nosić sutanele.
Albę mają prawo nosić także posługujący wszystkich stopni, od pełniących funkcje liturgiczne ministrantów, przez posiadających tzw. posługi lektorów i akolitów, a na diakonach skończywszy.
Albę można przepasywać cingulum (sznurem symbolizującym wstrzemięźliwość). Cingulum może nie być zakładane, gdy krój alby jest taki, iż przylega ona ściśle do ciała. Gdy alba nie zakrywa całości stroju pod szyją, należy założyć pod nią humerał - lnianą chustę z długimi sznurami do obwiązywania się.
[edytuj] Kościoły protestanckie
Alba jest używana także przez duchownych części kościołów protestanckich. W Kościele Ewangelicko-Augsburskim w RP jednym z trzech zatwierdzonych do użytku strojów liturgicznych jest biała alba sięgająca do kostek z kolorową stułą. W Polsce alba używana jest m.in. w Kościele Ewangelicko-Metodystycznym, gdzie podobnie jak u luteran, towarzyszy kolorowej stule. Alb nie używa natomiast Kościół Ewangelicko-Reformowany w RP, który pozostał jedynie przy czarnej todze z białymi befkami - tradycyjnym protestanckim stroju liturgicznym.
W Kościołach ewangelicznych alby, podobnie jak inne stroje liturgiczne (z wyjątkiem czarnej togi, używanej zazwyczaj do udzielania chrztu) nie są powszechnie używane. Pastorzy zarówno do nabożeństwa Słowa Bożego, jak i sprawowania Wieczerzy Pańskiej ubrani są w garnitur pod krawatem.
