Australië (land)
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Het Gemenebest Australië verwierf zijn onafhankelijkheid van het Verenigd Koninkrijk op 1 januari 1901. Het land is nu een constitutionele monarchie met als staatshoofd koningin Elizabeth II, vertegenwoordigd in Australië door de Gouverneur-Generaal.
Inhoud |
[bewerk] Geschiedenis
 Zie de geschiedenis van Australië. |
| Zie de Aborigines. |
[bewerk] Bestuurlijke indeling
| Zie Lijst van staten en territoria van Australië voor het hoofdartikel over dit onderwerp. |
Australië bestaat uit 6 staten, 2 territoria en 1 federaal territorium (het Australisch Hoofdstedelijk Territorium)
De zes staten zijn:
- Nieuw-Zuid-Wales met de hoofdstad Sydney
- Queensland met de hoofdstad Brisbane
- Tasmanië met de hoofdstad Hobart
- Victoria met de hoofdstad Melbourne
- West-Australië met de hoofdstad Perth
- Zuid-Australië met de hoofdstad Adelaide
De twee territoria zijn:
- Noordelijk Territorium met de hoofdstad Darwin
- Jervis Bay Territorium
Het federaal territorium is:
- Australisch Hoofdstedelijk Territorium met de hoofdstad Canberra
[bewerk] Geografie
Australië, het kleinste continent en door sommigen ook beschouwd als het grootste eiland, bestaat grotendeels (ongeveer 3/4) uit woestijn. Enkel in het noordoosten zijn er regenwouden, die verder naar het zuiden vaak meer subtropisch dan tropisch zijn. Daar komen de meeste diersoorten voor. Ook in de dorre, hete binnenlanden komen vele soorten voor. In het binnenland zijn er naast woestijnen ook steppe- en savanneachtige gebieden, de scrublands, waar bijvoorbeeld de kangoeroes leven. De meeste dieren van Australië, en dat geldt vooral voor de buideldieren, zijn uniek. Deze zijn een voorbeeld van adaptieve radiatie en nog vrij primitief. Vermoedelijk hadden de Australische buideldieren ooit maar een beperkt aantal voorouders. Ook bestaan er in Australië grootpoothoenders die hun eieren in hopen rottend plantenmateriaal uitbroeden en de temperatuur daarvan controleren (thermometervogels); zodra de kuikens geboren zijn, laten ze die aan hun lot over.
Australië wordt in het noorden door de Timorzee, de Arafurazee, de Golf van Carpentaria en de Straat Torres begrensd, in het oosten door de Koraalzee en de Tasmanzee en ten zuiden door de Straat Bass en de Grote Australische Bocht. De Indische Oceaan ligt ten zuiden en westen van Australië. Het land heeft een totale kustlijn van 25.760 km.
[bewerk] Bergen
Aan de oostkust liggen bergketens inclusief de hoogste berg, de Mount Kosciuszko, met een hoogte van 2228 meter. Andere bekende bergen en rotsen zijn: Uluru (Ayers Rock), Kata Tjuta (de Olga's), Mount Augustus, de Devils Marbles en Wave Rock.
[bewerk] Vlaktes
Australië is het laagste en vlakste continent. Een groot deel van het woestijngebied ligt net boven de zeespiegel met in het westen het Centrale Laagland en het Westelijk Plateau.
[bewerk] Rivieren en meren
Ondanks het droge klimaat kent Australië rivieren waarvan vele een deel van het jaar helemaal droog staan. Het land heeft 2 belangrijke rivieren die het hele jaar door water bevatten: de Murray en de Darling.
Er bevinden zich in het land ook meren zoals het Eyremeer, het Torrensmeer en het Gairdnermeer die meestal droog liggen.
[bewerk] Baaien en golven
- Grote Australische Bocht
- Golf van Carpentaria
- Spencergolf
- Joseph Bonapartegolf
- Sharkbaai
- Roebuckbaai
- Byronbaai
- Geographebaai
[bewerk] Woestijnen
- Gibsonwoestijn
- Grote Victoriawoestijn
- Grote Zandwoestijn
- Kleine Zandwoestijn
- Simpsonwoestijn
- Sturt Steenwoestijn
- Tanamiwoestijn
- Tirariwoestijn
[bewerk] Steden
| Zie Lijst van steden in Australië voor het hoofdartikel over dit onderwerp. |
De tien grootste stadscentra (urban centers) van Australië waren volgens de volkstelling van 2006 (bron: Australian Bureau of Statistics):
| Plaats | Inwoners |
|---|---|
| Sydney | 3.641.422 |
| Melbourne | 3.371.888 |
| Brisbane | 1.676.389 |
| Perth | 1.256.035 |
| Adelaide | 1.040.719 |
| Gold Coast | 454.436 |
| Canberra | 356.120 |
| Newcastle | 288.732 |
| Gosford | 282.726 |
| Wollongong | 234.482 |
| Zie ook de lijst van grootste metropolen van Australië |
[bewerk] Bezienswaardigheden
- Nationaal park Uluṟu–Kata Tjuṯa met Uluṟu (Ayers Rock) en Kata Tjuṯa (The Olgas)
- Nationaal park Kakadu
- Willandramerengebied
- Groot Barrièrerif
| Zie ook de monumenten op de Werelderfgoedlijst |
| Zie ook de lijst van musea in Australië |
[bewerk] Bestuursvorm
Zes toenmalige Britse koloniën, Nieuw-Zuid-Wales, Tasmanië, Queensland, Victoria, Zuid-Australië en West-Australië werden in een federale staat verenigd. Iedere deelstaat heeft een eigen regering, rechterlijke macht, grondwet en overheid met een eigen gekozen premier. Federaal zijn het de Australische Senaat en het Australische Huis van afgevaardigden die het Australische Parlement vormen.
Regeringsleider is de Minister-president van Australië. Het gemenebest heeft bovendien twee zelfregerende gebieden: het Australisch Hoofdstedelijk Territorium (het gebied van de federale hoofdstad Canberra) en het Noordelijk Territorium met Darwin als hoofdstad. Tot het gemenebest behoren ook: Jervis Bay Territorium aan de Australische oostkust, Christmaseiland in de Indische Oceaan, Norfolk in de Stille Oceaan en Heardeiland en McDonaldeilanden in de Zuidelijke Oceaan.
Het Gemenebest van Australië is naast een federale parlementaire democratie ook een parlementair (constitutioneel) koninkrijk met als staatshoofd Elizabeth II van Australië met de titel Koningin van Australië. De troonopvolger van de natie is kroonprins Charles. In iedere deelstaat wordt het staatshoofd vertegenwoordigd door een gouverneur en in de federale overheid door de gouverneur-generaal. Het staatshoofd wordt in het gemenebest vertegenwoordigd door de Gouverneur-Generaal van Australië, die door de Kroon wordt aangesteld op advies van de Australische minister-president. Hoewel de meeste taken door de Gouverneur-Generaal en stedelijke gouverneurs worden uitgevoerd zijn er enkele die het staatshoofd zelf uitvoert door persoonlijke aanwezigheid. In een referendum in 1999 is uitgesproken dat de bevolking van Australië een overgang naar een republiek afwees.
[bewerk] Religie
De census van 2001 en 2006 brachten de volgende uitkomsten[1]:
| 2006 | 2001 | % (relatief) |
% (absoluut) |
|||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Aantal | % | Aantal | % | |||
| - katholieken | 5.126.884 | 25,8 | 5.001.624 | 26,6 | -0,8 | +2,5 |
| - anglicanen | 3.718.241 | 18,7 | 3.881.162 | 20,7 | -2,0 | -4,2 |
| - Uniting Church | 1.135.417 | 5,7 | 1.248.674 | 6,7 | -1,0 | -9,1 |
| - presbyterianen | 596.672 | 3,0 | 637.530 | 3,4 | -0,4 | -6,4 |
| - Orthodox | 544.161 | 2,7 | 529.444 | 2,8 | -0,1 | +2,8 |
| - Baptist | 316.744 | 1,6 | 309.205 | 1,6 | 0 | +2,4 |
| - Lutheran | 251.107 | 1,3 | 250.365 | 1,3 | 0 | +0,3 |
| - Pentecostal | 219.687 | 1,1 | 194.592 | 1,0 | +0,1 | +12,9 |
| - overige christenen | 736.012 | 3,7 | 675.422 | 3,6 | +0,1 | +9,0 |
| - oosters-orthodoxen | 40.904 | 0,2 | 36.324 | 0,2 | 0 | +12,6 |
| Christenen | 12.685.829 | 63,9 | 12.764.342 | 68,0 | -4,1 | -0,6 |
| - boeddhisten | 418.749 | 2,1 | 357.813 | 1,9 | +0,2 | +17,0 |
| - moslims | 340.394 | 1,7 | 281.578 | 1,5 | +0,2 | +20,9 |
| - hindoes | 148.130 | 0,7 | 95.473 | 0,5 | +0,2 | +55,2 |
| - joden | 88.832 | 0,4 | 83.993 | 0,4 | 0 | +5,8 |
| - andere religie | 242.847 | 1,2 | 92.369 | 0,5 | +0,7 | +162,9 |
| - geen religie | 3.706.550 | 18,7 | 2.905.993 | 15,5 | +3,2 | +27,5 |
| - weigerde te antwoorden of gaf geen duidelijk antwoord | 2.223.957 | 11,2 | 2.187.688 | 11,7 | -0,5 | +1,7 |
| Totaal bevolking | 19.855.288 | n.v.t. | 18.769.249 | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t. |
[bewerk] Katholieken
Onder de christenen vormen de katholieken qua aantal de grootste geloofsgemeenschap van Australië. Van de Australiërs ging in 2006 bijna 4 % naar een katholieke kerk gedurende het weekend. Alhoewel absoluut het aantal katholieken in de laatste 5 jaar toenam (vooral door immigratie), nam het relatieve aantal katholieken af: van 26,6 % in 2001 naar 25,8% in 2006.
Het aantal kerkbezoekers daalde van 864.000 in 1996, naar 763.276 in 2001, en per 2006 naar 708.618. Een afname van het aantal kerkbezoekers met bijna 20 % in 10 jaar. [5]
[bewerk] Klimaat
De seizoenen in Australië zijn tegengesteld aan die van het Noordelijk Halfrond. De lente duurt van september tot november, de zomer van december tot februari, de herfst van maart tot mei en de winter van juni tot augustus. Australië heeft voor het grootste gedeelte een subtropisch klimaat, in het uiterste noorden heerst een tropisch klimaat.
Van oktober tot eind november is het 'vroege stormseizoen'. December en januari is de 'vroege moesson', soms heel nat. De 'late moesson' valt in februari en maart, met zeer zware regenval. Het 'late stormseizoen' van april en mei heeft zware stormen. In juni en juli is het klimaat zeer aangenaam. Heet en droog is het in augustus. In de regentijd komen er regelmatig cyclonen voor, gemiddeld circa vijf per jaar. Gemiddeld valt hier circa 1470 mm neerslag.
Midden-Australië heeft een echt woestijnklimaat. In de zomer kunnen de temperaturen zeer hoog oplopen. In de winterperiode kan het 's nachts flink afkoelen. Hier valt minder dan 250 mm neerslag per jaar en het droge seizoen duurt meer dan acht maanden.
Het noorden van Nieuw-Zuid-Wales en het zuiden van Queensland hebben een subtropisch klimaat met het hele jaar door aangenaam weer, hoewel het in de zomer behoorlijk warm kan worden. Grote steden als Sydney, Perth en Adelaide hebben een mediterraan klimaat met warme zomers en milde winters.
Victoria en Tasmanië in het zuiden hebben een gematigd klimaat. In de winter kan het vrij koud worden met sneeuwval in de hogere gebieden. De rest van het jaar is het zonnig en warm met kans op hittegolven in Victoria.
[bewerk] Bosbranden
Australië wordt regelmatig geteisterd door bosbranden. Het blad van de Eucalyptusboom vergaat niet, en wacht op vuur om te worden verast. Droogte en harde wind zorgen voor een snelle verbreiding van het vuur. Hoewel gevaarlijk voor de bewoonde wereld, zijn de bosbranden een noodzakelijk onderdeel van de vernieuwing der bossen. De zaaddozen van de Eucalyptus hebben grote hitte nodig om open te springen. Ook de geblakerde moederboom loopt meestal weer uit.
[bewerk] Zie ook
- Het werelddeel Australië
- Australië van A tot Z
- De oorspronkelijke bewoners van Australië (Aboriginals)
- APEC
- Vlag van Australië
- Lijst van vlaggen van Australië
[bewerk] Externe links
- Portaal van de Australische overheid
- Wikitravel Australië, in het Engels
- ...meer externe links in de Open Directory
| Deelgebieden van Australië |  |
|---|---|
|
Deelstaten en interne territoria |
|
| Landen en gebieden in Oceanië |
|---|
|
Onafhankelijke landen: Australië · Fiji · Kiribati · Marshalleilanden · Micronesia · Nauru · Nieuw-Zeeland · Oost-Timor* · Palau · Papoea-Nieuw-Guinea · Salomonseilanden · Samoa · Tonga · Tuvalu · Vanuatu Andere gebieden in Oceanië: Amerikaans-Samoa · Cookeilanden · Frans-Polynesië · Guam · Hawaï · Nieuw-Caledonië · Niue · Noordelijke Marianen · Norfolk · Pitcairneilanden · Tokelau-eilanden · Wallis en Futuna Etnologische indeling: Melanesië · Micronesië · Polynesië *: afhankelijk van de definitie |
| Gemenebest van Naties (voorheen: Britse Gemenebest) |
|---|
|
Antigua en Barbuda · Australië · Bahama's · Bangladesh · Barbados · Belize · Botswana · Brunei · Canada · Cyprus · Dominica · Fiji · Gambia · Ghana · Grenada · Guyana · India · Jamaica · Kameroen · Kenia · Kiribati · Lesotho · Malawi · Maldiven · Maleisië · Malta · Mauritius · Mozambique · Namibië · Nauru · Nieuw-Zeeland · Nigeria · Oeganda · Pakistan · Papoea-Nieuw-Guinea · Saint Kitts en Nevis · Saint Lucia · Saint Vincent en de Grenadines · Salomonseilanden · Samoa · Seychellen · Sierra Leone · Singapore · Sri Lanka · Swaziland · Tanzania · Tonga · Trinidad en Tobago · Tuvalu · Vanuatu · Verenigd Koninkrijk · Zambia · Zuid-Afrika |
| Bronnen, noten en/of referenties: |
