Kegloludo
El Vikipedio
Kegloludo estas sporto, Äe kiu la ludanto fine de la plata vego (rulejo, keglorulejo) per kontrolita svingo ekrulas plastan globon. La celo estas trafi la (tradicie naĆ) botelformajn, starantajn keglojn Äe la alia fino de la rulejo.
La kutimaj keglejoj: asfalta (klasika), tabulega, tondila kaj (moderna) ligna.
Kegloludo estas ludo aĆ sporto, en kiu oni devas Ä”eti objekton kaj provi aĆ frapi aĆ tre alproksimiÄi al celo. Bone konata ludo estas keglado. La ludantoj Ä”etas aĆ fakte rulas pilkon al naĆ stangoj (dek en usona variaÄ”o) kaj provas renversi kiel eble plej multajn. La stangoj estas el ligno aĆ plasto kaj nomiÄas kegloj.
Oni jam trovis infanajn keglosimilajn ludojn el la jaro 3.500 a. K. La kegloludo estis unuafoje menciita kiel popola ludo en 1157. Oni skizis la regulojn jam en la 18-a jarcento en Germanio.
AntaĆ 20 jaroj multaj britaj trinkejoj havis la propran kegloludejon. Tamen nuntempe pro la manko de spaco, nur kelkaj kamparaj trinkejoj kun malmultaj klientoj, havas ilin.
La usona tipo (bovlingo) uzas dek keglojn kaj tre grandan pilkon kun truoj. Äiu ludanto havas du provojn por renversi la keglojn. Poste maĆino aĆtomate restarigas la keglojn. Nederlandaj, anglaj kaj germanaj enmigrantoj enkondukis la proprajn versiojn de kegloludo en Usonon, kie ili fariÄis tre popularaj. La ludo estis kunligita komence kun la monaj vetoj. Oni diras ke, kiam la Ćtata registaro de Konektikuto malpermesis la naĆkeglan ludon, oni ĆanÄis Äin al dekkegla ludo. Aliaj fontoj notas, ke oni ludis jam antaĆ la malpermeso kelkfoje kun dek kegloj.
Oni ludas la du jam mencitajn ludojn sur surfaco de lignaj plankoj sed aliaj ludoj uzas diversajn surfacojn.
[redakti] La dekkegla ludo
En la moderna dekkegla ludo Äiu ludanto rulas pezan globon laĆlonge de ligna aĆ poliuretana planko cele gajni poentojn faligante kiel eble plej da botelformaj kegloj. Äiu ludo okazas sur planko 1,05 metro larÄa, 18 m longa. Apud Äiu longa flanko troviÄas kanalo por kolekti misrulitajn globojn, Äar ne eblas faligi Äiujn dek keglojn per rekta rulo. Spertaj ludantoj rulas la globon laĆ kurba linio por pliigi la Ćancon faligi Äiujn dek keglojn. Äe la fino de la luda planko kie la ludanto rulas, troviÄas faĆla linio. Se iu parto de la rulanto tuĆas la plankon trans tiu linio post la rulo, faĆlo okazis kaj eventualaj faligitaj kegloj ne validas. Ekster la faĆla linio troviÄas alira zono 5 metrojn longa por gajni rapidon kaj ruli globon. Äe la alia fino de la planko estas kolizirezista surfaco longa je 0,61 m kie la aĆtomato starigas la keglojn antaĆ Äiu rulo.
Ludo konsistas el dek kadroj, kaj Äiu kadro el Äis du ruloj. Se dek kegloj falas pro la unua rulo de kadro (plentrafo), ne okazos dua rulo. La poenta sistemo estas tre kompleksa. La maksimumaj poentoj estas 300. Ne gravas: la aĆtomato kalkulas la poentojn!
[redakti] La globoj
La diametro estu Äis 0,22 m, kaj la pezo Äis 7,26 kg. La globo havu glatan surfacon krom truoj por ke la fingroj tenu la globon.
[redakti] La kegloj
La kegloj estu botelformaj, altaj je 38 cm, larÄaj je 12 cm kie la rulanta globo trafos Äin. La pezo de keglo estu inter 1,47 kg kaj 1,64 kg. Reguloj ankaĆ priskribas la distribuon de pezo por ke la malsupro ne estu tro peza, Äar tiel ili ne facile falus.